Danuta Życzyńska-Ciołek

On Thursday, 29 January 2026, the Museum of Gdańsk hosted an Oral History Seminar. During the event, participants examined the life stories of two men—from Pomerania and Silesia—who had been conscripted into the German Wehrmacht and who, after the war, returned to Poland through different post-war paths. The interviews discussed came from two oral history projects: “Soldiers of General Maczek’s 1st Armoured Division” and “Grandfather from the Wehrmacht.” The seminar was preceded by a curator-led tour of the exhibition “Our Boys.”

The Oral History Seminars are co-organized by the Qualitative Data Archive at IFiS PAN, the Faculty of Culture and Arts at the University of Warsaw, and the Polish Oral History Association. The initiative is under the patronage of the “Wrocławski Rocznik Historii Mówionej” („Wrocław Yearbook of Oral History”). If you would like to participate in future meetings or receive more information, please contact us at: seminariumoralhistory@gmail.com

W czwartek, 29 stycznia 2026 r. w Muzeum Gdańska odbyło się Seminarium Historii Mówionej. Uczestnicy spotkania analizowali biografie dwóch mężczyzn  – z Pomorza i ze Śląska – którzy trafili do niemieckiego Wehrmachtu, a następnie po wojnie różnymi drogami wrócili do Polski. Omawiane wywiady pochodziły z dwóch projektów historii mówionej: „Żołnierze 1. Dywizji Pancernej gen. Maczka” oraz „Dziadek z Wehrmachtu”. Seminarium poprzedziło kuratorskie zwiedzanie wystawy „Nasi chłopcy”.

Seminaria Historii Mówionej współorganizowane są przez Archiwum Danych Jakościowych IFiS PAN, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce UW oraz Polskie Towarzystwo Historii Mówionej. Inicjatywie patronuje „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”. Więcej informacji można uzyskać pod adresem: seminariumoralhistory@gmail.com.

We wrocławskim Centrum Historii Zajezdnia odbyło się 3 grudnia 2025 r. Seminarium Historii Mówionej. Przedmiotem analizy były dwa wywiady, przeprowadzone przez dra Kamila Boreckiego (Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, Wrocław) w ramach badań nad strajkiem solidarnościowym, który miał miejsce we Wrocławiu w sierpniu 1980 r. Wywiady stanowiły punkt wyjścia do dyskusji o interpretacjach historii mówionej.

Seminaria Historii Mówionej współorganizowane są przez Archiwum Danych Jakościowych IFiS PAN, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce UW oraz Polskie Towarzystwo Historii Mówionej. Inicjatywie patronuje „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”. Więcej informacji można uzyskać pod adresem: seminariumoralhistory@gmail.com.

W ADJ opublikowany został zbiór pt. „An explanation-oriented inquiry dialogue game for expert collaborative recommendations”, autorstwa Qurat-ul-ain Shaheen. Zbiór zawiera wybrane materiały z badania, którego celem była ocena użyteczności protokołu dialogowego, mającego ułatwiać wspólne podejmowanie decyzji przez ekspertów medycznych. Uczestnikom przedstawiono scenariusze (przypadki medyczne) oparte na anonimowych danych pacjentów pochodzących z publicznie dostępnego zbioru danych pt. „Thyroid Disease”. W każdym scenariuszu uczestnicy mieli za zadanie zdiagnozować pacjentów i przepisać odpowiednie leczenie. Po każdej sesji z uczestnikami badania prowadzono wywiady jakościowe.

Pierwsze w tym roku akademickim Seminarium Historii Mówionej (SHM) odbyło się 22 października 2025 r. w Instytucie Filozofii i Socjologii PAN w Warszawie. Przedmiotem analizy był wywiad z p. Różą Karwowską, nagrany w Cieszynie przez dr Jolantę Epstein (Instytut Historii PAN) w ramach projektu „Czechosłowacko-polskie sieci akademickie podczas zimnej wojny między wielką polityką i strategiami indywidualnymi”. Materiał ten należy do kolekcji wywiadów biograficznych, przeprowadzonych z rodzinami lekarzy i lekarzami związanymi ze Szpitalem Śląskim w Cieszynie.

W tym roku akademickim Seminaria Historii Mówionej będą się odbywać kolejno w różnych miastach w Polsce. Zaplanowane terminy: 3.12.2025 (Wrocław), 29.01.2026 (Gdańsk), 25.02.2026 (Warszawa), 27.03.2026 (Łódź), 22.04.2026 (Kraków), 27.05.2026 (Warszawa), 17.06.2026 (Lublin).

Seminaria Historii Mówionej współorganizowane są przez Archiwum Danych Jakościowych IFiS PAN, Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce UW oraz Polskie Towarzystwo Historii Mówionej. Inicjatywie patronuje „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”. Więcej informacji można uzyskać pod adresem: seminariumoralhistory@gmail.com.

Archiwum Danych Jakościowych IFiS PAN gromadzi i udostępnia w Repozytorium Danych Społecznych jakościowe materiały pochodzące z badań społecznych. Aby umożliwić publikację danych o innym charakterze, wytworzonych lub zebranych przez badaczy z IFiS PAN, Instytut utworzył własną kolekcję w Repozytorium Otwartych Danych RepOD.

22 października 2025 r. Maciej Melon, administrator tej kolekcji, uczestniczył w spotkaniu przedstawicieli instytucji prowadzących kolekcje w RepOD. Celem wydarzenia była prezentacja wybranych kolekcji — w tym kolekcji IFiS PAN — oraz omówienie zasad weryfikacji udostępnianych zbiorów danych. W spotkaniu wzięło udział około 60 administratorów kolekcji instytucjonalnych. Organizatorem było Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego.

Kolekcja IFiS PAN jest dostępna pod adresem: https://repod.icm.edu.pl/dataverse/ifis

Sześć jednostek akademickich – Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Uniwersytet Warszawski, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, oraz Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu – zawiązały „Konsorcjum na rzecz Danych Społecznych”. Cele konsorcjum obejmują m.in.: (1) przygotowanie i koordynację przystąpienia oraz udziału Polski w europejskiej infrastrukturze CESSDA (ERIC), (2) archiwizację i udostępnianie danych społecznych, oraz (3) utrzymywanie, prowadzenie i zapewnianie ciągłości funkcjonowania Repozytorium Danych Społecznych.

Konsorcjum zostało powołane na 2 lata z możliwością przedłużenia. Ma charakter otwarty – może przyjmować nowych członków.

16 lipca 2025 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zatwierdził dokument pt. „Polityka otwartego dostępu do danych badawczych finansowanych ze środków publicznych”. Opracowanie Polityki było realizacją zapisów Ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego.

„Polityka” jest skierowana do podmiotów sektora nauki i szkolnictwa wyższego, dysponujących danymi badawczymi wytworzonymi dzięki finansowaniu ze środków publicznych. Dokument nie ma charakteru normatywnego – stanowi „mapę drogową” zawierającą informacje, cele, zalecenia i postulaty w zakresie otwartego dostępu do danych badawczych. Kolejnym dokumentem ma być bardziej szczegółowy plan działań, określający sposoby realizacji poszczególnych zadań, ze wskazaniem odpowiedniego finansowania.

W ADJ opublikowany został zbiór pt. „Korpus Treści Komunikacji Cyfrowej — korpus anotowany ręcznie i automatycznie”, którego autorką jest dr Maja Sawicka z Uniwersytetu Warszawskiego.

Korpus Treści Komunikacji Cyfrowej został stworzony w ramach projektu „Metody badania komunikacji cyfrowej i danych tekstowych” finansowanego w ramach 16. edycji konkursu Funduszu Innowacji Dydaktycznych Uniwersytetu Warszawskiego w latach 2020-2022. Projekt był realizowany we współpracy pomiędzy Wydziałem Socjologii UW, Instytutem Języka Polskiego UW i konsorcjum CLARIN-PL.

Korpus zawiera treści pochodzące z publicznych profili w głównych mediach społecznościowych używanych przez polskich internautów: Facebook, Twitter i YouTube. Komunikacja, której zapis został zgromadzony w korpusie, dotyczy pięciu tematów, które uczestnicy zajęć prowadzonych w ramach projektu uznali za ważne: sposoby diagnozowania dezinformacji i walki z nią (fact-checking), zagadnienia związane ze zmianą klimatyczną (klimat), problematyka ciałopozytywności i stosunku do ciała (ciało), komunikacja aktorów niechętnych UE (anty-UE), aktualne teorie spiskowe (teorie_spiskowe). 

4 czerwca w IFiS PAN odbyło się ostatnie w tym roku akademickim Seminarium Historii Mówionej (SHM). Gościem był dr Kamil Borecki (Ośrodek „Pamięć i Przyszłość”, Wrocław), który prowadzi badania nad strajkiem solidarnościowym we Wrocławiu z sierpnia 1980 r. Przedstawił on wywiad z pracownikiem Stoczni Rzecznej we Wrocławiu, który należał do liderów strajku w swoim zakładzie.

Seminaria Historii Mówionej współorganizowane są przez Wydział Nauk o Kulturze i Sztuce UW, Archiwum Danych Jakościowych IFiS PAN oraz Polskie Towarzystwo Historii Mówionej. Inicjatywie patronuje „Wrocławski Rocznik Historii Mówionej”. Więcej informacji można uzyskać pod adresem: seminariumoralhistory@gmail.com.