Wydarzenia

Socjologiczne dane jakościowe jako świadectwa epoki i dokumenty dyscypliny. Konferencja międzynarodowa: Warszawa, 5-6 grudnia 2013 roku. Organizator: Archiwum Danych Jakościowych przy IFiS PAN.

Archiwizacja i ponowne wykorzystanie socjologicznych danych jakościowych to nowy, dynamicznie rozwijający się kierunek w naukach społecznych. W ciągu ostatnich lat powstała w Europie sieć instytucji naukowo-badawczych wyspecjalizowanych w tej dziedzinie. W Polsce jeszcze do niedawna był to temat znajdujący się na marginesie zainteresowań badaczy.

Konferencja Socjologiczne dane jakościowe jako świadectwa epoki i dokumenty dyscypliny zainicjowała w Polsce publiczną dyskusję na temat archiwizacji danych jakościowych i ich ponownego wykorzystania. Dzięki pilotażowemu projektowi finansowanemu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki zaczęliśmy tworzyć przy Instytucie Filozofii i Socjologii PAN Archiwum Danych Jakościowych digitalizując na wstępie kolekcję pochodzącą z badań nad stylami życia prowadzonymi przez zespół Andrzeja Sicińskiego w IFiS PAN w końcu lat 70-tych XX wieku. Kolejny grant uzyskany z tej samej instytucji pozwala nam gromadzić rozproszone w różnych miejscach materiały pochodzące zarówno z „historycznych” i paradygmatycznych dla polskiej socjologii i etnologii badań jakościowych, jak też z tych, prowadzonych całkiem niedawno.

Do udziału w konferencji zaproszeni zostali przedstawiciele czołowych europejskich ośrodków wyspecjalizowanych w archiwizacji danych jakościowych, mających w tym zakresie duże doświadczenie: UK DATA Archive (Wielka Brytania), WISDOM (Austria), czy Instytutu Socjologii Węgierskiej Akademii Nauk. Wspólnie z zaproszonymi gośćmi zastanawialiśmy się nad potencjałem tkwiącym we wtórnej analizie danych jakościowych, ale też problemami związanymi z ochroną danych osobowych, autorstwem materiałów, sposobami ich wykorzystania.

Konferencja ogniskowała się wokół kilku powiązanych ze sobą zagadnień, które analitycznie rozdzielić można na trzy główne bloki tematyczne:

- historyczno-socjologiczny: spojrzenie na historię polskiej socjologii (nauk społecznych) ostatnich kilkudziesięciu lat z perspektywy wytworzonych przez nią danych jakościowych, refleksja na temat sposobów ich pozyskiwania, wykorzystania w ramach pierwotnego badania i dalszych losów tych danych po jego zakończeniu; jednym z celów jest tu próba scalenia istniejących a rozproszonych kolekcji.

- metodologiczny: ugruntowana konkretnymi przykładami refleksja na temat rozmaitych sposobów definiowania i prowadzenia badań jakościowych (w tym napięcia między założeniami a realizacją), w szczególności sposobów konstruowania relacji między badaczem a badanym, między badaną rzeczywistością a jej reprezentacją w zgromadzonych materiałach oraz między danymi, a tekstami opartych na ich podstawie naukowych rozpraw. Zależało nam tu na zderzeniu kategorii „danych” i „źródeł” – albo perspektywy socjologicznej (nauk społecznych) z historyczną (źródłoznawczą).

- etyczny: to jedna z centralnych kwestii przy archiwizacji i ponownej analizie danych jakościowych. Z jednej strony – ze względu na ich „osobisty” charakter i postulat (w tym wymóg prawny) ochrony danych umożliwiających identyfikację badanych. Z drugiej strony (i to jest nowy kontekst) – ze względu na troskę o rzetelność badań jakościowych i dostępność źródeł będących dobrem publicznym i wytworzonych zwykle za publiczne pieniądze.

Informacje organizacyjne

Pełen program konferencji jest dostępny tu.

Wybrane referaty zostały opublikowane w „Studiach Socjologicznych” nr 3/2014.

Sprawozdanie z konferencji znalazło się na stronie Przeglądu Socjologii Jakościowej.

Konferencja została sfinansowana przez: Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk; Biuro Współpracy z Zagranica Polskiej Akademii Nauk; Narodowy Program Rozwoju Humanistyki – Moduł 1.1 (Numer projektu 11H 12 0305 81

Powrót