Katalog

Badania poleskie Józefa Obrębskiego z lat 1934–1937

W roku 1934 rządowa Komisja Naukowych Badań Ziem Wschodnich zainicjowała program badawczy dotyczący społeczno-demograficznej i etniczno-językowej sytuacji wschodnich województw II Rzeczypospolitej. Jego głównym celem było rozpoznanie zachodzących w tym rejonie procesów modernizacyjnych i przemian kulturowych, a zwłaszcza stanu asymilacji narodowej mieszkańców tamtejszych wsi. Badania na Polesiu powierzono Józefowi Obrębskiemu (1905-1967), świeżo obronionemu doktorowi po studiach antropologicznych u Bronisława Malinowskiego w London School of Economics, mającemu już istotne doświadczenie w prowadzeniu etnograficznych badań terenowych w Macedonii (1932-1933). Badania poleskie realizowane były przez Obrębskiego i jego współpracowników (m.in. Zygmunta Korybutiaka i Stanisława Dworakowskiego) w latach 1934-1936. Zebrano wówczas bogate dane terenowe dotyczące stosunków etnicznych i wyznaniowych, ruchów narodowych, pamięci społecznej, postaw względem państwa i jego instytucji oraz ogólnej sytuacji społeczno-ekonomicznej mieszkańców poleskich wsi. Znaczną część badań poświęcono również procesom rozpadu tradycyjnej kultury chłopskiej i  przemianom struktury tradycyjnej wielkiej rodziny patriarchalnej oraz rozprzestrzenianiu się nowych wzorców społeczno-kulturowych. Ten nurt badań kontynuował potem Obrębski bardziej szczegółowo z inną grupą współpracowników, już pod auspicjami Państwowego Instytutu Kultury Wsi, w jednej z poleskich wsi (Olmany) w 1937 roku. Skupił się wówczas zwłaszcza na problematyce funkcjonowania polskiej szkoły w ruskiej wsi  oraz wzorach kulturowych i aspiracjach młodzieży wiejskiej.

Badania poleskie stały się  podstawą  dwóch artykułów Obrębskiego z roku 1936: Dzisiejsi ludzie Polesia i Problem etniczny Polesia oraz dwóch nieopublikowanych za życia monografii „Polesie archaiczne” i „Pańska szkoła i mużyckie dzieci”, a także szeregu innych opracowań. Pełna, krytyczna edycja jego prac poleskich, zawierająca także artykuły z 1936 roku zredagowane na podstawie obszerniejszych wariantów rękopiśmiennych, ukazała się dopiero w roku 2007.

Prezentowany zbiór zawiera fotokopie oryginalnych poleskich materiałów terenowych z obu przedsięwzięć badawczych: notatek i transkrypcji wywiadów, zapisów tekstów folkloru i analiz dialektologicznych, fragmentów zeszytów i wypracowań szkolnych, wypisów z danych urzędowych, map, planów i szkiców wsi, spisów mieszkańców i podstawowych o nich danych, wycinków z gazet, kwestionariuszy i dyspozycji badawczych oraz pierwszych szkiców prac pochodzących z badań Józefa Obrębskiego na Polesiu. Oryginalne materiały zostały przekazane po śmierci Obrębskiego przez jego syna, Stefana Obrębskiego, Archiwum Biblioteki Uniwersytetu Massachusetts w Amherst (http://scua.library.umass.edu/umarmot/obrebski-jozef/) i są przez nas udostępniane za zgodą tej instytucji.

Prezentujemy jedynie część znajdującej się tam kolekcji, ograniczając się przede wszystkim do materiałów z badań terenowych. Zachowano zbliżony do amerykańskiego sposób uporządkowania materiałów, dzieląc je na cztery zasadnicze części:

Materiały terenowe z lat 1934-1936 z różnych miejscowości (Box 35)

Materiały terenowe z Olman z 1937 r. (Box 36 i 37)

Mapy i plany (Box 38)

Konspekty, kwestionariusze i opracowania wstępne (Box 46)

Część poleskich materiałów terenowych Józefa Obrębskiego w Amherst (Box 39 i 40) zawiera kolekcję przedwojennych prac konkursowych pisanych przez mieszkańców tamtejszych wsi. Ze względu na odrębny charakter tych danych, utworzyliśmy z nich osobny zbiór: Autobiografie chłopskie z lat 30. XX wieku.

 

Zestawienie

Sygnatura
Nazwa dokumentu
Zawartość dokumentu
MATERIAŁY TERENOWE Z LAT 1934-1936 Z RÓŻNYCH MIEJSCOWOŚCI NA POLESIU
POLOBR_MAT_01
Jahlewicze
10 stron notatek terenowych pisanych ołówkiem w gwarze miejscowej
POLOBR_MAT_02
Hnojno
23 strony notatek terenowych pisanych piórem w gwarze miejscowej i po polsku
POLOBR_MAT_03
Horodyszcze A
15 numerowanych (brak strony 11) i 2 nienumerowane strony notatek terenowych (fotografowane po dwie rozłożone strony notesu) pisanych piórem i (...
POLOBR_MAT_04
Horodyszcze B
12 stron notatek konspektowych (fotografowane po dwie rozłożone strony notesu) pisanych piórem po angielsku
POLOBR_MAT_05
Horodyszcze C
20 numerowanych i 1 nienumerowana strona wywiadów i notatek terenowych pisanych piórem w gwarze miejscowej i po polsku z angielskimi tytułami i...
POLOBR_MAT_06
Horodyszcze D
4 strony maszynopisu, transkrypcja fragmentów z notatnika powyżej Horodyszcze A
POLOBR_MAT_07
Koziki A
41 stron (brak strony 10) wywiadów i notatek terenowych pisanych piórem i fragmentami ołówkiem w gwarze miejscowej oraz po polsku z angielskimi...
POLOBR_MAT_08
Koziki B
22 strony wywiadów i notatek terenowych (dalszy ciąg notesu z folderu 5) pisanych piórem w gwarze miejscowej i po polsku z angielskimi podtytułami
POLOBR_MAT_09
Lusino A
155 stron wywiadów i notatek terenowych pisanych piórem w gwarze miejscowej oraz po polsku z angielskimi podtytułami pisanymi kolorową kredką (nr stron z...
POLOBR_MAT_10
Lusino B
8 stron ręcznej transkrypcji wywiadów z folderu A (31-36 ss) pisanych piórem w miejscowej gwarze z angielskimi podtytułami pisanymi różową kredką
POLOBR_MAT_11
Lusino C
11 stron wywiadów i notatek terenowych (fotografia dwóch stron notesu) pisanych piórem w miejscowej gwarze z podtytułami w języku angielskim pisanych...
POLOBR_MAT_12
Lusino D
4 strony maszynopisu transkrypcji wywiadów w gwarze miejscowej
POLOBR_MAT_13
Makowo A
10 stron wywiadów i notatek terenowych pisanych piórem w gwarze miejscowej oraz po polsku z angielskimi podtytułami pisanymi kolorową kredką (paginacja z...
POLOBR_MAT_14
Makowo B
56 stron wywiadów i notatek terenowych (fotografia dwóch stron notesu) pisanych piórem i ołówkiem w gwarze miejscowej oraz po polsku z angielskimi...
POLOBR_MAT_15
M. Obzyr
25 stron notatek terenowych pisanych po polsku oraz wywiadów pisanych w gwarze miejscowej cyrylicą
POLOBR_MAT_16
Ozarycze
2 strony wywiadów pisanych piórem w gwarze miejscowej z polskimi podtytułami
POLOBR_MAT_17
Ozyrsk A
mapka odręczna na kalce A4
POLOBR_MAT_18
Ozyrsk B
90 stron wywiadów i notatek terenowych pisanych piórem w gwarze miejscowej i po polsku z angielskimi podtytułami
POLOBR_MAT_19
Ozyrsk C
42 strony wywiadów i notatek pisanych piórem w gwarze miejscowej z angielskimi podtytułami
POLOBR_MAT_20
Wielka Hać A
72 strony wywiadów i notatek terenowych (fotografia dwóch stron notesu) pisanych piórem w gwarze miejscowej i po polsku z angielskimi podtytułami...
POLOBR_MAT_21
Wielka Hać B
10 stron wywiadów i notatek terenowych pisanych piórem w gwarze miejscowej oraz po polsku
POLOBR_MAT_22
Wielka Hać C
65 stron odręcznych transkrypcji notatek terenowych i wywiadów [strony 35-82 notatnika terenowego A] pisanych piórem i ołówkiem w gwarze miejscowej oraz...
POLOBR_MAT_23
Wieluń A
4 strony ręcznych transkrypcji z notatnika terenowego B
POLOBR_MAT_24
Wieluń B
23 strony wywiadów i notatek terenowych (fotografia dwóch stron notesu) pisanych piórem i ołówkiem w gwarze miejscowej i po polsku z angielskimi...
POLOBR_MAT_25
Transkrypcje różne odręczne
4 strony transkrypcji „opowieści o Poleszukach” pisanych piórem w miejscowej gwarze z polskim tytułami
POLOBR_MAT_26
Transkrypcje różne w maszynopisie A
47 stron transkrypcji wywiadów pisanych w gwarze miejscowej z polskimi tytułami z miejscowości:
POLOBR_MAT_27
Traskrypcje różne w maszynopisie B
35 stron transkrypcji wywiadów pisanych w gwarze miejscowej z polskimi tytułami z miejscowości: Lusino, Makowo, W. Hać
POLOBR_MAT_28
Transkrypcje różne w maszynopisie C
19 stron transkrypcji wywiadów pisanych w gwarze miejscowej z polskimi tytułami z miejscowości: Olmany, Ozyrsk, Szyszki, W. Hać, Koziki, Jahlewicze
POLOBR_MAT_29
Notatki różne, piosenki
23 strony notatek, rysunków i piosenek pisanych piórem i ołówkiem w gwarze miejscowej (piosenki zapisane cyrylicą)
MATERIAŁY TERENOWE Z OLMAN
POLOBR_OLM_01
Kwestionariusze i instrukcje A
„Instrukcja co do ankiety śród młodzieży” , 5 str. maszynopisu
POLOBR_OLM_02
Kwestionariusze i instrukcje B
„Plan studiów biograficznych nad młodzieżą”, wersja 1, 2 str. notatek piórem i ołówkiem
POLOBR_OLM_03
Kwestionariusze i instrukcje C
„Plan studiów biograficznych nad młodzieżą”, wersja 2, 3 str. notatek piórem
POLOBR_OLM_04
Kwestionariusze i instrukcje D
„Uzupełnienie do biografii młodzieży” , 3 str. notatek piórem
POLOBR_OLM_05
Kwestionariusze i instrukcje E
„Plan studiów biograficznych nad absolwentem szkoły powszechnej” , 2 str. notatek piórem
POLOBR_OLM_06
Kwestionariusze i instrukcje F
„Kwestie, o których należy pamiętać w badaniach i wykorzystywać dla nich przeprowadzone wywiady” , 3 str. notatek piórem
POLOBR_OLM_07
Kwestionariusze i instrukcje G
„Badania biograficzne nad rodzinami w Olmanach” , 3 str. notatek piórem
POLOBR_OLM_08
Kwestionariusze i instrukcje H
„Wzór dla biografii rodziny” , 4 str. notatek piórem
POLOBR_OLM_09
Notatnik terenowy I datowany styczeń-luty 1937 r
184 strony notatek terenowych, rękopis piórem i ołówkiem w miejscowej gwarze i po polsku
POLOBR_OLM_10
Notatnik terenowy III datowany 27.01. do 15.02. 1937 r.
70 stron notatek terenowych, rękopis ołówkiem w języku polskim i w lokalnej gwarze
POLOBR_OLM_11
Notatnik terenowy IV datowany 11.02 do 6.03. 1937 r.
84 strony notatek terenowych rękopisu w lokalnej gwarze i w języku polskim
POLOBR_OLM_12
Notatnik terenowy "Różne" datowany 10-17. 03 1937 r.
37 stron notatek terenowych rękopisu piórem po polsku i w miejscowej gwarze
POLOBR_OLM_13
Notatnik terenowy "Piosenki"
35 stron notatek rękopisu ołówkiem i tekstów piosenek piórem pisanych cyrylicą w lokalnej gwarze
POLOBR_OLM_14
Spis rozmówców z Olman
alfabetyczny spis nazwisk i imion rozmówców z Olman z odnośnikami do stron w czterech notatnikach, 44 strony rękopisu po polsku
POLOBR_OLM_15
Indeks do notatników I
tematyczny spis zawartości czterech notatników z odnośnikami do numerów stron, 17 stron rękopisu po polsku
POLOBR_OLM_16
Indeks do notatników II
listy tematów w notatnikach wraz z krótkim opisem zawartości, 9 stron rękopisu po polsku
POLOBR_OLM_17
Wykresy genealogiczne rodów
29 wykresów genealogicznych rodów olmańskich
POLOBR_OLM_18
Rody olmańskie
32 strony statystycznych informacji na temat rodziń olmańskich z odnośnikami do stron w notatnikach
POLOBR_OLM_19
Spisy mieszkańców Olman A
Spis domów w Olmanach według ulic i numerów z nazwiskami głównych gospodarzy; 22 strony rękopisu
POLOBR_OLM_20
Spisy mieszkańców Olman B
Spis bogatych gospodarzy, 4 strony rękopisu
POLOBR_OLM_21
Spisy mieszkańców Olman C
Spis dzieci olmańskich, których rodzice posyłają na półkolonie, 2 str. rękopisu
POLOBR_OLM_22
Spisy mieszkańców Olman D
Przypuszczalny rozkład sadyb po uwłaszczeniu (szkic), 1 strona rękopisu ołówkiem
POLOBR_OLM_23
Spisy mieszkańców Olman E
Struktura ludności według wieku, 3 strony rękopis piórem i ołówkiem
POLOBR_OLM_24
Spisy mieszkańców Olman F
Wykaz karanych, 9 stron notesu pisanych piórem
POLOBR_OLM_25
List od tubylców ze Święcicy
2 strony pisane piórem
POLOBR_OLM_26
Spis imienny gospodarstw włościańskich wykupionych na podstawie Najw. Ukazu z dn. 1 marca 1863
tłumaczenie rosyjskiego odpisu, 1 strona maszynopisu i 18 stron rękopisu po polsku
POLOBR_OLM_27
„Imiennoj spisok krestianskich choziajstw”
10 stron rękopisu po rosyjsku
POLOBR_OLM_28
Protokoły rady gromadzkiej
dokumenty różne, 23 strony rękopisu piórem i ołówkiem po polsku, 8 stron maszynopisu po polsku,
POLOBR_OLM_29
Wskazówki dla uzupełnienia mapy i spisu gospodarstw
2 strony maszynopisu
POLOBR_OLM_30
Dane spisowe 1931, Opracowania statystyczne
28 stron rękopisu piórem i ołówkiem po polsku
POLOBR_OLM_31
Teksty piosenek A
Piosenki pisane przez Poleszuków, 38 stron pisanych ołówkiem w zeszycie łacinką i cyrylicą po polsku i w miejscowej gwarze
POLOBR_OLM_32
Teksty piosenek B
20 stron tekstów piosenek zapisanych przez badaczy piórem i ołówkiem w miejscowej gwarze łacinką
POLOBR_OLM_33
Szkoła na Polesiu
7 stron maszynopisu pierwszej wersji „Szkoły na Polesiu”
POLOBR_OLM_34
Wypracowanie Jana Czmuniewicza
1 strona rękopisu po polsku
POLOBR_OLM_35
Kronika szkoły powszechnej w Olmanach
Fragmenty kroniki szkolnej w Olmanach (1926-1937), wypisy, 18 stron rękopisu po polsku,
POLOBR_OLM_36
Inne materiały i dokumenty szkolne A
Wykaz nieobecności dzieci IX-XII 1936 r., odpis, 6 stron rękopisu po polsku
POLOBR_OLM_37
Inne materiały i dokumenty szkolne B
Odpis korespondencji kierownika szkoły z inspektoratem, 7 stron rękopisu po polsku
POLOBR_OLM_38
Inne materiały i dokumenty szkolne C
Piosenki pisane przez dzieci z IV oddziału, 8 stron rękopisu ołówkiem w miejscowej gwarze łacinką
POLOBR_OLM_39
Inne materiały i dokumenty szkolne D
Zeszyty dzieci, 24 strony rękopisu i rysunków ołówkiem, piórem i farbą po polsku
POLOBR_OLM_40
Gazetki szkolne
Gazetki szkolne „Szerszeń”, „Osa” i „Skorpion” z Pieszczatki z roku 1933, 12 stron rękopisu piórem po rosyjsku
MAPY I PLANY
POLOBR_MAP_01
Notatki luźne
4 strony notatek do piórem po polsku
POLOBR_MAP_02
Plan wsi Olmany
8 odręcznych planów miejscowości z zaznaczonymi ulicami i numerami zabudowań, adnotacje piórem i kolorową kredką
POLOBR_MAP_03
Rody olmańskie
9 odręcznych planów miejscowości z zaznaczonymi siedzibami poszczególnych rodów, adnotacje piórem i kolorową kredką
POLOBR_MAP_04
Rody i rodziny przybyłe z zewnątrz
odręczny plan miejscowości z zaznaczonymi siedzibami rodzin, adnotacje piórem i kolorową kredką, 1 str
POLOBR_MAP_05
Ekspansja rodów olmańskich
1 str., odręczny plan miejscowości z zaznaczonymi siedzibami rodzin, adnotacje piórem i kolorową kredką
POLOBR_MAP_06
Futory
1 strona odręczna mapka okolicznych futorów
POLOBR_MAP_07
Studnie w Olmanach
1 strona odręcznego planu miejscowości z zaznaczonymi studniami i domami, które z nich korzystają, adnotacje piórem i kolorową kredką
POLOBR_MAP_08
Szkic ulic olmańskich
11 stron odręcznych planów poszczególnych ulic z zaznaczonymi numerami zabudowań, adnotacje ołówkiem, piórem i kolorową kredką
POLOBR_MAP_09
Tereny dawnych enklaw
1 str szkicowej mapy okolic Olman
POLOBR_MAP_10
Geografia małżeństw w Prusku
3 str odręcznych szkiców
POLOBR_MAP_11
Geografia zabaw w Prusku
2 str odręcznych szkiców
POLOBR_MAP_12
Mapa odpustów w Prusku
1 str odręcznego szkicu
POLOBR_MAP_13
Mapa odpustów Strychowo, Koziszcze, Ostrowo
1 str odręcznego szkicu
POLOBR_MAP_14
Granice dialektologiczne i etniczne
1 str odręcznej mapki
POLOBR_MAP_15
Zahorynie północne trasa podróży
1 str odręcznej mapki
POLOBR_MAP_16
Mapa gospodarcza Polesia
2 mapy gospodarcze %2B legenda
POLOBR_MAP_17
Mapy antropologiczne Polesia
mapy antropologiczne Czekanowskiego, 2 str
POLOBR_MAP_18
Mapa rasowa Polesia
1 str
POLOBR_MAP_19
Mapy dialektologiczne Polesia A
Etnonimy, 2 str
POLOBR_MAP_20
Mapy dialektologiczne Polesia B
Granica Karskiego, Żiłyńskiego, Durnovo, 1 str
POLOBR_MAP_21
Mapy dialektologiczne Polesia C
Granica Karskiego, 1 str
POLOBR_MAP_22
Mapy dialektologiczne Polesia D
Mapa Lityńskiego, 1 str
POLOBR_MAP_23
Mapy dialektologiczne Polesia E
mapy dialektologiczne różne, 6 str
POLOBR_MAP_24
Mapy dialektologiczne Polesia F
Litwiny, 1 str
POLOBR_MAP_25
Mapy nazw etnicznych Polesia
3 str odręcznych szkiców
POLOBR_MAP_26
Mapa nazw etnicznych wschodniego Zahorodzia
1 str odręcznego szkicu
POLOBR_MAP_27
Notki do map
15 str różnych notatek odręcznych
POLOBR_MAP_28
Regiony geograficzne Polesia
1 str
KONSPEKTY, NOTATKI I OPRACOWANIA WSTĘPNE
POLOBR_KONS_01
Kwestionariusz etnograficzny
Kwestionariusz Instytutu Spraw Narodowościowych w maszynopisie z notatkami i kodami piórem i kredką, 8 stron
POLOBR_KONS_02
Kwestionariusz etnosocjologiczny
Kwestionariusz na temat struktury rodziny, 5 stron rękopisu
POLOBR_KONS_03
Kwestionariusz R
Kwestionariusz na temat rodziny, pokrewieństwa, małżeństwa, etc., 3 trony rękopisu ołówkiem
POLOBR_KONS_04
Kwestionariusz G
Kwestionariusz na temat życia gospodarczego i ekonomicznego wsi, 6 stron rękopisu ołówkiem
POLOBR_KONS_05
Kwestionariusz R-M
Kwestionariusz na temat praktyk religijnych i magicznych, 3 strony rękopisu ołówkiem
POLOBR_KONS_06
Kwestionariusz A-U
POLOBR_KONS_07
Kwestionariusz K-S
Kwestionariusz na temat życia kulturalno-społecznego wsi, 6 stron rękopisu ołówkiem
POLOBR_KONS_08
Sprawozdanie
Sprawozdanie z pracy terenowej 21.02.1934 r., 1 strona rękopisu ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_09
Opracowanie: Tradycyjna kultura ludowa
Dokładne streszczenie problematyki dotyczącej badań nad tradycyjną kulturą ludową, 26 stron rękopisu ołówkiem i piórem po polsku
POLOBR_KONS_10
Opracowanie: Dzisiejszy stan kultury ludowej
Rozbudowana wersja opracowania Tradycyjna kultura ludowa dotycząca stron 12-24, 15 stron rękopisu ołówkiem po polsku, paginacja 11-25
POLOBR_KONS_11
Opracowania różne A
Opracowania i notatki z różnych miejscowości: Bereźniaki - opracowanie zbiorcze, 6 str rękopisu
POLOBR_KONS_12
Opracowania różne B
Wielka własność – plan opracowania, 5 str rękopisu
POLOBR_KONS_13
Opracowania różne C
Dokumentacja fotograficzna i diagramowa – spis, 2 str rękopisu
POLOBR_KONS_14
Opracowania różne D
Rybna spółka na jeziorze Bobrowickim, 2 str rękopisu
POLOBR_KONS_15
Opracowania różne E
Spółka leśna w gminie świętowolskiej, 2 str rękopisu
POLOBR_KONS_16
Opracowania różne F
Zniszczenie hodowli bydła, 6 str rękopisu
POLOBR_KONS_17
Notatki: Hoćka i Łuhy
Różnotematyczne opracowania, notatki, mapy i diagramy, 97 stron rękopisu piórem i ołówkiem
POLOBR_KONS_18
Notatki: Jeziernica A
Kalendarz gospodarczy 7 stron tabelek ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_19
Notatki: Jeziernica B
Kalendarz gospodarczy 7 stron tabelek ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_20
Notatki: Jeziernica C
Tradycyjna kultura_2 18 stron rękopisu ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_21
Notatki: Kodło
Szkic życia społecznego w b. ogólnych linjach, 3 str. rękopisu piórem po polsku
POLOBR_KONS_22
Notatki: Prusk A
Dane ogólne: dane ogólne, topograficzne, życie rodzinne, sianokosy pruskie; 9 str. rękopisu piórem po polsku
POLOBR_KONS_23
Notatki: Prusk B
Szkic narodowościowy: szkic narodowościowy wsi położonych na terenie gm. Żabinka Tewle, 7 str. rękopisu piórem
POLOBR_KONS_24
Notatki: Prusk C
Szlachta zaściankowa: szlachta zaść. i ludn. m. polska na terenie gm. Żabinka, Tewle, 3 str. rękopisu piórem po polsku
POLOBR_KONS_25
Notatki: Prusk D
Notatki ogólne: 7 stron rękopisu ołówkiem i piórem po polsku
POLOBR_KONS_26
Notatki: Somino
8 stron notatek ogólnych piórem po polsku
POLOBR_KONS_27
Notatki: Święcica
6 stron notatek ogólnych piórem po polsku
POLOBR_KONS_28
Notatki: Wiado
24 str. notatek ogólnych piórem po polsku
POLOBR_KONS_29
Notatki różne A
Gmina Tewelska: 41 stron (7%2B12%2B3%2B2%2B11%2B6) notatek ogólnych piórem po polsku
POLOBR_KONS_30
Notatki różne B
Terytorium czerwone: charakterystyka terytorium czerwonego; 4 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_31
Notatki różne C
Współczesna wieś poleska: 7 stron notatek ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_32
Notatki różne D
Tezy: 5 stron rękopisu piórem po polsku
POLOBR_KONS_33
Notatki różne E
Inne: luźne notatki, 17 stron rękopisu piórem i ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_34
Destrukcja kultury ludowej A
Czynniki zmian, 2 strony rękopisu ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_35
Destrukcja kultury ludowej B
Niestałość małżeńska, 4 str. rękopisu ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_36
Destrukcja kultury ludowej C
Demoralizacja. Szajki złodziejskie, 2 str. rękopisu ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_37
Destrukcja kultury ludowej D
Idealny wzór gosp. poleskiego, 5 str. ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_38
Destrukcja kultury ludowej E
Przejawy kryzysu gospodarczego, 3 str. ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_39
Destrukcja kultury ludowej F
Wewn. i zewn. czynniki dezorganizacji gosp., 9 stron ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_40
Destrukcja kultury ludowej G
Destrukcja wzoru gospodarczego przez czynniki zewnętrzne, 3 str. ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_41
Destrukcja kultury ludowej H
Czynniki hamujące rekonstrukcję, 3 strony ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_42
Destrukcja kultury ludowej I
Dezorganizacja kulturalno-społeczna, 2 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_43
Destrukcja kultury ludowej J
Ruch sekciarski, 12 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_44
Destrukcja kultury ludowej K
Różne, 6 str. notatek piórem i ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_45
Radykalizm wiejski A
Nacjonalizm, 2 strony ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_46
Radykalizm wiejski B
Radykalizm wiejski, 4 strony piórem i ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_47
Radykalizm wiejski C
Akcja komunistyczna, 10 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_48
Radykalizm wiejski D
Ruch rewolucyjny, 5 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_49
Radykalizm wiejski E
Proces organizacji mas, 3 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_50
Radykalizm wiejski F
Donosicielstwo i czarownictwo, 4 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_51
Radykalizm wiejski G
Elementy systemu krzywd i niesprawiedliwości, 3 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_52
Radykalizm wiejski H
Zbiorowa odpowiedzialność, 2 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_53
Radykalizm wiejski I
Podłoże radykalizmu wiejskiego, 4 str. ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_54
Radykalizm wiejski J
Poczucie upokorzenia, 4 str. piórem po polsku
POLOBR_KONS_55
Problematyka etniczna A
Granica, narodowe, etniczne i lingwistyczne zróżnicowanie Polesia, 15 stron notatek luźnych piórem i ołówkiem po polsku i w gwarze miejscowej
POLOBR_KONS_56
Problematyka etniczna B
Obiektywizm etnograficzny. Zróżnicowanie etnograficzne Polesia, 26 stron rękopisu piórem po polsku
POLOBR_KONS_57
Problematyka etniczna C
Problem etniczny Polesia, 11 stron rękopisu piórem po polsku
POLOBR_KONS_58
Polonizacja A
Akcja polska, problematyka polonizacji Poleszuków, 17 str. notatek piórem i ołówkiem po polsku
POLOBR_KONS_59
Polonizacja B
Akulturacja, problematyka akulturacji i asymilacji, 7 str. notatek piórem i ołówkiem po polsku

Bibliografia

Prace Józefa Obrębskiego na temat Polesia:

Obrębski Józef, 1936, Dzisiejsi ludzie Polesia, „Przegląd Socjologiczny”, t. 4, nr 3-4, s. 414-446.

Obrębski Józef, 1936, Problem etniczny Polesia, „Sprawy Narodowościowe”, t. 10, nr 1-2, s. 1-23.

Obrębski Józef, 2005, Dzisiejsi ludzie Polesia i inne eseje, przygotowanie do druku i przedmowa. Anna Engelking, Wydawnictwo IFiS PAN, Warszawa.

Obrębski Józef, 2007, Polesie. Studia etnosocjologiczne, t. 1,  redakcja naukowa i wstęp Anna Engelking, Oficyna Naukowa, Warszawa.

Ważniejsze opracowania dotyczące przebiegu i wyników badań Józefa Obrębskiego na Polesiu:

Benedyktowicz Zbigniew, 2000, Józef Obrębski – identyfikacja a stereotyp, w: Portrety „obcego”. Od stereotypu do symbolu, Kraków, s. 19-38.

Borkowska Grażyna, 2008, Daleko od mitu. Kresy według Obrębskiego, „Prace Filologiczne. Seria Literaturoznawcza”, t. 55, s. 123-130.

Czarniakiewicz Iryna, 2006, Wkład Józefa Obrębskiego w badania nad poleską rodziną, „Sprawy Narodowościowe” t. 29, s. 73-80.

Engelking Anna, 2001, Poleska ekspedycja etnosocjologiczna Józefa Obrębskiego w latach 1934-1937. Organizacja. Metody badań. Problematyka. Uczestnicy, „Etnografia Polska” XLV, 1-2., s. 23-45.

Engelking Anna, 2004, Nieznani badacze Polesia w latach trzydziestych XX wieku: Roman Chromiński, Jan Teodorowicz, Zygmunt Korybutiak. Z archiwaliów ekspedycji etnosocjologicznej Józefa Obrębskiego, w: Wschód w polskich badaniach etnologicznych i antropologicznych. Problematyka – badacze – znaczenie, „Prace Komitetu Nauk Etnologicznych Polskiej Akademii Nauk”, nr 12, pod red. Z. Jasiewicza, Poznań, s. 203-213.

Engelking Anna, 2005, Józef Obrębski. Szkic do portretu w stulecie urodzin, w: Józef Obrębski, Dzisiejsi ludzie Polesia…, s. 9-24.

Engelking Anna, 2005, Stanisław Dworakowski jako badacz Polesia, w: Regiony, granice, rubieże. Tom w darze dla Profesora Mariana Pokropka, red. L. Mróz, M. Zowczak, K. Waszczyńska, Warszawa: DiG, s. 169-192.

Engelking Anna, 2006, Nieznany badacz Polesia i Wileńszczyzny w latach trzydziestych XX wieku: Zygmunt Jan Korybutiak (1907-1989), w: Historyka-kulturnaja spadczyna Brescka-Pinskaha Palessia: pamiż minułym i buduczyniaj (da 450-hoddzia h. Stolina). Zbornik materyjałau miżnarodnaj nawukowaj kanfierencyi, Stolin 28-29 wierasnia 2005 h. U. 2, cz. 1, red. A. M. Wabiszczewicz, U. A. Sieńkawiec, A. M. Swiryd, H. M. Iszczanka, Brest: Wydawiectwa Bresckaha Dziarżaunaha Uniwiersyteta imia A. S. Puszkina, s. 136-148.

Engelking Anna, 2007, Polesie Józefa Obrębskiego, w: Józef Obrębski, Studia etnosocjologiczne. Polesie…, s. 9-32.

Engelking Anna, 2014, Dessous życia wsi poleskiej w zapisie etnograficznym Ireny Czechówny z 1937 roku. Rzecz o nieznanej współpracowniczce Józefa Obrębskiego, w: Obserwatorki z wyobraźnią. Etnograficzne i socjologiczne pisarstwo kobiet, „Archiwum Etnograficzne” t. 57, red. Grażyna Kubica, Katarzyna Majbroda, Wrocław: PTL, s. 131-150.

Kutrzeba-Pojnarowa Anna, 1979, Wkład Józefa Obrębskiego w badanie procesów etnicznych, „Etnografia Polska”, t. 23, z. 2, s. 72-82.

Nowicka Ewa, 2006, Obrębskiego wspólnoty wyobrażone, „Sprawy Narodowościowe” t. 29, s. 109-121.

Rothstein Halina W., 1983, Series 6. Polesie and Polesie Related Material, w: Joseph and Tamara Obrebski Papers, Manuscript group nr 401, University of Massachusetts, Amherst Library Archives and Manuscripts, s. 165- 230.

Serwański Jacek, Wrzesińska Katarzyna, 2006, Józef Obrębski w Instytucie Badań Spraw Narodowościowych w latach 1934-39, „Sprawy Narodowościowe” t. 29, s. 81-89.

Yesterday’s People. Peasants of Polesie. An Exhibition of Photographs of Rural Eastern Poland in the 1930s. By Joseph Obrebski, University of Massachusetts, Amherst 1973, s. 7-11.

 

Powrót