Katalog

Przyczyny i skutki emigracji z Polski – badania zespołu Ośrodka Badań nad Migracjami Instytutu Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego (obecnie Ośrodek Badań nad Migracjami UW)

Badania, z których pochodzą prezentowane w zbiorze materiały, dotyczyły różnych form międzynarodowej ruchliwości przestrzennej ludności Polski. Celem badań było: (1) zidentyfikowanie podstawowychform/typów migracji, ich rozmiarów, kierunków geograficznych, trwałości oraz selektywności, (2) zbadanie roli czynników migracji na poziomach: makrospołecznym,grup społecznych i jednostkowym (gospodarstwo domowe, rodzina), (3) zbadanie skutków migracji (demograficznych, społecznych i ekonomicznych) dla społeczności lokalnych i na wyższym poziomieorganizacji. Badania realizowane były przez pracowników Zespołu Badań Migracji Instytutu Studiów Społecznych Uniwersytetu Warszawskiego, który to zespół w latach 1995–2005 funkcjonował jako Ośrodek Badań nad Migracjami ISS UW, a od 2008 r. stanowi międzywydziałową jednostkę UW. Zasadniczym komponentem badań była część ilościowa (sondaż). Badania przeprowadzono w czterech lokalizacjach: na Podlasiu, Śląsku, Podhalu i Mazowszu.

W skład zbioru udostępnionego w ADJ wchodzą materiały z części jakościowej, realizowanej w metodologii etnosondażu*. Są to przede wszystkim dane pochodzące z 26 wywiadów pogłębionych: transkrypcje (w całości lub we fragmentach uporządkowanych wg dyspozycji) lub notatki badaczy. Większość wywiadów została przeprowadzona w latach 1994–1997 w ramach projektu zrealizowanego pod kierunkiem był prof. dr hab. Marka Okólskiego i finansowanego z wielu źródeł**. Część wywiadów z Podlasia została przeprowadzona później, w 1999 r., pod kierunkiem dr hab. Wojciecha Łukowskiego (w ramach praktyk dla studentów). Archiwum udostępnia też materiały dodatkowe, związane z jakościową częścią badania.

Wybierając respondentów i gospodarstwa domowe do jakościowej części projektukierowano się chęcią zbadaniazróżnicowanych typów migracji, brano więc pod uwagę wyniki badania sondażowego(poszukując przypadków „typowych”) oraz terenowe doświadczenia członków zespołu badawczego, koordynatorów terenowych i ankieterów (poszukując przypadków „wyjątkowych”).

Wywiady prowadzono w oparciu dyspozycje i zasadniczo realizowano w dwóch etapach. Po analizie pierwszej części rozmowy badacz-ankieter otrzymywał wskazówki, w jakim kierunku powinien kontynuować wywiad i powtórnie spotykał się z respondentem lub jego rodziną. Niestety nie wszystkie zebrane materiały zachowały się.

* D. S. Massey, The ethnosurvey in theory and practice, International Migration Review, nr 4, 1987.

** Komitet Badań Naukowych, Fundusz Ludnościowy ONZ, fundusz badań statutowych Uniwersytetu Warszawskiego, fundusz badań statutowych Szkoły Głównej Handlowej, Fundacja im. Friedricha Eberta.

Zestawienie

Sygnatura wywiadu
Imię i nazwisko / pseudonim rozmówcy
Osoba prowadząca wywiad /sporządzająca notatkę
Data przeprowadzenia wywiadu / sporządzenia notatki
Długość wywiadu [godz:min:sek]
Nośnik oryginalny
Krótki opis (max. 100 słów)
Słowa kluczowe (max. 5)
Materiały dodatkowe
Uwagi
PSEMIGR_01_LL1
mężczyzna, nazwisko nieznane
F. J. (mężczyzna)
17.08.1995
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzono we wsi położonej na Śląsku. Rozmówca urodził się...
emigracja, Niemcy, tradycje emigracyjne, praca za granicą, warunki materialne
komentarz osoby prowadzącej wywiad (ostatnia strona w pliku)
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji, uzupełnionej komentarzem...
PSEMIGR_02_LL2
mężczyzna, nazwisko nieznane
Tadeusz Detyna
02.01.1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzono we wsi położonej na Śląsku. W rodzinie rozmówcy...
emigracja, tradycje emigracyjne, Niemcy, praca za granicą, warunki materialne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 38 stron).
PSEMIGR_03_N1
Pan N.
Piotr Weryński
10.09.1995
02:10:00
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w miasteczku na Śląsku. W rodzinie rozmówcy...
emigracja, Niemcy, tradycje emigracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 24 strony).
PSEMIGR_04_N2
mężczyzna, nazwisko nieznane
M. K. (mężczyzna)
04.01.1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w miasteczku na Śląsku. Rozmówca to głowa...
emigracja, Niemcy, tradycje emigracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 25 stron, w...
PSEMIGR_05_M1
mężczyzna, nazwisko nieznane
brak informacji
1994
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad z 75-letnim mieszkańcem niewielkiej miejscowości na Podlasiu. Jego...
emigracja, USA, sieci migracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 22 strony).
PSEMIGR_06_M2
kobieta, nazwisko nieznane
brak informacji
1994
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w niewielkiej miejscowości na Podlasiu. Babcia...
emigracja, USA, sieci migracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Jest to prawdopodobnie streszczenie wywiadu (możliwe, że niekompletne),...
PSEMIGR_07_M3
J. R. (mężczyzna)
brak informacji
1994
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Notatki z rozmowy z mieszkańcem niewielkiej miejscowości na Podlasiu,...
emigracja, USA, sieci migracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Brak transkrypcji wywiadu. Dostępne są notatki z rozmowy, uporządkowane wg...
PSEMIGR_08_P1
L. S. i ?. S. (małżeństwo)
brak informacji
01.10.1995
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony we wsi położonej na Podlasiu, z małżeństwem...
emigracja, USA, Belgia, praca za granicą, warunki materialne
patrz "Uwagi"
Materiał składa się z dwóch części: pierwsza to notatki badacza – opis...
PSEMIGR_09_P2
M. M. (mężczyzna)
T. P. (mężczyzna)
1994
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Notatki badacza i transkrypcja wywiadu z 42-letnim mężczyzną zamieszkałym...
emigracja, USA, Belgia, praca za granicą, ciekawość świata
patrz „Uwagi”
Materiał składa się z dwóch części: pierwsza to notatki badacza – opis...
PSEMIGR_10_P3
zasadniczo rozmówcą jest L. S. (mężczyzna), ale w części rozmowy bierze...
Paweł Kaczmarczyk
1997
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony we wsi położonej na Podlasiu. Rozmówcy opowiadają o...
emigracja, USA, Belgia, praca za granicą, stosunki międzyludzkie
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 6 stron)....
PSEMIGR_11_P4
D. X. (kobieta)
Paweł Kaczmarczyk
1997
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad z kobietą mieszkającą na wsi na Podlasiu. Rozmówczyni uważa, że...
emigracja, cel emigracji, gospodarstwo
W pliku PSEMIGR_notatki_P.pdf znajdują się notatki badacza ze wsi, w...
Wywiad swobodny, który wydaje się niedokończony. Dostępna transkrypcja...
PSEMIGR_12_P5
nauczycielka, dyrektor szkoły z żoną (nazwiska nieznane)
Paweł Kaczmarczyk
1997
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony we wsi położonej na Podlasiu. Rozmówcy opowiadają o...
emigracja, dzieci emigrantów, reakcje dzieci na emigrację rodziców, szkoła
W pliku PSEMIGR_notatki_P.pdf znajdują się notatki badacza ze wsi, w...
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 8 stron). W...
PSEMIGR_13_P7
K. i M. (siostry, nazwisko nieznane)
Paweł Kaczmarczyk
1997
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony we wsi położonej na Podlasiu. Rozmówczynie to młode...
emigracja, Belgia, stosunki międzyludzkie
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 8 stron).
PSEMIGR_notatki_P
nie dotyczy
Paweł Kaczmarczyk
1997
nie dotyczy
nie dotyczy
Dokument zawiera notatki badacza dotyczące trzech wywiadów...
sytuacja wywiadu, warunki życia w gminie
brak
Notatki badacza (plik PDF, 2 strony).
PSEMIGR_14_NT1
J. T. (mężczyzna)
brak informacji
1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w mieście na Podhalu. Rozmówca to góral, który...
emigracja, USA, Chicago, praca za granicą, warunki materialne
patrz "Uwagi"
Dokument składa się z dwóch części: pierwsza część to fragmenty wypowiedzi...
PSEMIGR_15_NT2
M. N. (kobieta)
brak informacji
1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w mieście na Podhalu. W rodzinie osoby badanej...
emigracja, USA, tradycje emigracyjne, praca za granicą, warunki materialne
patrz "Uwagi"
Dokument składa się z dwóch części: pierwsza część to fragmenty wypowiedzi...
PSEMIGR_16_NT3
E. K. (kobieta)
brak informacji
1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w mieście na Podhalu. Rozmówczyni znalazła się w...
emigracja, USA, sieci migracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Dokument składa się z fragmentów wypowiedzi rozmówczyni ułożonych wg...
PSEMIGR_17_NT4
mężczyzna, nazwisko nieznane
brak informacji
1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Rozmówca pochodzi z Warszawy, ale przeniósł się do miasta na Podhalu,...
emigracja, USA, sieci migracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Dokument składa się z fragmentów wypowiedzi rozmówcy ułożonych wg...
PSEMIGR_18_W1
M. P. (mężczyzna)
brak informacji
1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad z mieszkańcem Warszawy, który w latach 70. XX w. pracował w biurze...
emigracja, Europa, Libia, praca za granicą, warunki materialne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 17 stron).
PSEMIGR_19_W2
R. M. (mężczyzna)
brak informacji
1996
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Osoba badana to czterdziestopięcioletni aktywny zawodowo (wykładowca UW) i...
emigracja, USA, sieci migracyjne, praca za granicą, warunki materialne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 6 stron).
PSEMIGR_20_M99-1
K. (mężczyzna), S. (kobieta) – rodzeństwo, nazwisko nieznane
O. W. (kobieta)
1999
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w niewielkiej miejscowości na Podlasiu, rozmówcy są...
emigracja, Belgia, wykupywanie pracy, sieci migracyjne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 9 stron). W...
PSEMIGR_21_M99-2
kobieta, nazwisko nieznane
M. F. (mężczyzna)
25.04.1999
00:60:00
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony z 40-letnią kobietą w niewielkiej miejscowości na...
emigracja, USA, cel emigracji, sieci migracyjne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 11 stron).
PSEMIGR_22_M99-3
M. J. (mężczyzna)
S. M. (mężczyzna)
1999
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w niewielkiej miejscowości na Podlasiu z mężczyzną o...
emigracja, USA, stereotypy dotyczące Polaków, kultura pracy, sieci migracyjne
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 16 stron).
PSEMIGR_23_M99-4
kobieta, nazwisko nieznane
T. W. (mężczyzna)
26.04.1999
brak informacji
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w niewielkiej miejscowości na Podlasiu. Rozmówczynią...
emigracja, USA, sieci migracyjne, rodzaje prac
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 14 stron).
PSEMIGR_24_M99-5
mężczyzna, nazwisko nieznane
M. M. (kobieta)
23.04.1999
02:00:00
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w niewielkiej miejscowości na Podlasiu z mężczyzną w...
emigracja, USA, warunki życia, powody migracji, izolacja
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji (plik PDF, 16 stron).
PSEMIGR_25_M99-6
Pani A.
U.P. (kobieta)
26.04.1999
00:45:00
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w niewielkiej miejscowości na Podlasiu z kobietą w...
emigracja, USA, warunki życia, stosunek pracodawców, rozłąka
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji odręcznej (plik PDF, 20...
PSEMIGR_26_M99-7
kobieta, nazwisko nieznane
D. O. (kobieta)
26.04.1999
00:40:00
brak informacji, prawdopodobnie kaseta audio
Wywiad przeprowadzony w niewielkiej miejscowości na Podlasiu z kobietą w...
emigracja, USA, tęsknota, relacje Polaków na obczyźnie
brak
Wywiad swobodny, dostępny w postaci transkrypcji odręcznej (plik PDF, 18...

Bibliografia

D. S. Massey, The ethnosurvey in theory and practice, International Migration Review, nr 4, 1987.

Powrót