Katalog

Purda Wielka (badania zespołu Stanisława Ossowskiego z lat 1948–1949 na Warmii)

Badania były prowadzone w latach 1948–1949 na Warmii we wsi Purda Wielka, do 1945 roku znajdującej się w granicach III Rzeszy. Prace zlecone przez Stanisława Ossowskiego jako kierownika podjął zespół w składzie: Wanda Górszczyk, Danuta Malewska, Jolanta Wojciechowska, Wanda Pomianowska, Zofia Józefowicz, Aurelia Duszyńska, Jerzy Szacki, Wacław Makarczyk, Aldona Judycka i (prawdopodobnie) Jadwiga Possart. W trakcie badań przeprowadzono wywiady indywidualne i zbiorowe, prowadzono obserwacje, a także zebrano materiały na podstawie dostępnych dokumentów wytworzonych przez administrację publiczną. W trakcie wywiadów poruszano kwestie związane m.in. z historią wsi, doświadczeniami z czasów przedwojennych, okresu wojny i pierwszych lat po wojnie, stosunków narodowościowych, ale też życia codziennego, sytuacji materialnej mieszkańców, ich problemów, lokalnych zwyczajów i wierzeń. Wypowiedzi rozmówców spisywano odręcznie na bieżąco lub po zakończeniu wywiadów.

Większość materiałów składających się na kolekcję została przepisana przez Elżbietę Trabę w związku z pracami nad serią Historia i pamięć polsko-niemieckiego pogranicza. Warmińska Purda. W ramach tej serii ukazały się do chwili opracowania niniejszego zbioru dwie publikacje zawierające materiały z badań z lat 1948–1949.

Kolekcja składa się ze zdigitalizowanych materiałów zgromadzonych w 10 teczkach. Składają się na nie wywiady oznaczone numerami od 1 do 135 (Teczki od 1–6), Kartoteka mieszkańców (Teczka 7),  obserwacje z wywiadów, zasłyszane opisy zwyczajów i wierzeń (Teczka 8), pierwsze wersje referatów i przygotowywanej publikacji (Teczka 9), informacje dotyczące rodzin zamieszkałych w Purdzie Wielkiej lub związanych z wsią, zatytułowane jako „ewidencja  gospodarcza” (Teczka 10).

Digitalizacji (skanowaniu) poddane zostały materiały przechowywane przez p. Wandę Górszczyk, jedną z uczestniczek badań, a następnie przekazane Prof. Robertowi Trabie, który pozostaje ich depozytariuszem.

Zestawienie

TECZKA 1
Numer wywiadu nadany przez badaczy
Data przeprowadzenia wywiadu
Nazwisko i imię badacza
Strony wg. skanów
Skrócony opis rozmówcy sporządzony przez badacza
Opis wywiadu sporządzony przez badacza [zawartość wywiadu]
Opis sytuacji wywiadu
Uwagi
1
1
14.5.1948 i 28.5.1948 r.
Grószczyk Wanda, Duszyńska Aurelia, Malewska Danuta
2-8
proboszcz od 1927 r.
parafia, moralność i religijność dawniej i dziś, działalność księdza
Opis na podstawie wypowiedzi księdza, który przybył do Purdy w 1927 r.
wywiad przeprowadzany był dwukrotnie, brak karty 4
2
14.5.1948
Grószczyk Wanda, Duszyńska Aurelia, Malewska Danuta, Józefowicz Zofia
9-14
nauczyciel, [Polak, przyjechał po wojnie]
nowa szkoła, praca pozaszkolna nauczyciela, wrażenia z pracy w szkole
BRAK DANYCH
brak kart 4/1-4/4
3
14.5.1948
Pomianowska Wanda, Józefowicz Zofia
15-18
sekretarz Zarządu Gminnego Marcinkowo w Purdzie Wielkiej, członek...
życie organizacja po przyłączeniu do Polski, rola władz samorządowych,
Rozmowa przeprowadzona w gminie z racji zbierania danych statystycznych
w rozmowie brało udział kilka osób - m.in. wójt, sekretarz
5
BRAK DANYCH
Józefowicz Zofia
19-25
sekretarz wsi, wójt
wzajemne stosunki osadników i ludności miejscowej
BRAK DANYCH
brak kart 5/1 -5/4
6
15.5.1948
Józefowicz Zofia
26-23
sołtys wsi Grabów
o wsi Grabów, kontakt z polskością, trudności z pełnieniem funkcji sołtysa
spotkana w gminie przy odbiorze przydziału kartkowego
7
15.5. 1948
Grószczyk Wanda, Duszyńska Aurelia
24- 33
sołtys, mieszka na uboczu wsi, ur.. W 1894 r.
z przeszłości wsi [losy rozmówcy]
zamówiona wizyta w domu sołtysa, który urządził gościnne przyjęcie
10
BRAK DANYCH
Wojciechowska Jolanta
34-41
43 lata, z zawodu pielęgniarka, pełniąca funkcje kierowniczki Ośrodka...
krótka charakterystyka[rozmówczyni], polskość u Warmiaków, zagadnienie...
rozmowa przeprowadzona w Osrodku Zdrowia
brak karty 10/3 i 10/4
11
16.6- 19.6.1948
Józefowicz Zofia
42-46
dwie rozmowy odbyte przy zakupie mleka
więzi językowe, więzi rodzinne, stosunek do hitleryzmu, o własnej gospodarce
z 2 rozmów odbytych przy zakupie mleka
karta opisana jako 13/3 to faktycznie karta 11/4;rak kart 11/2 i 11/3
12
16.6.1948
Józefowicz Zofia
47-49
BRAK DANYCH
[stosunki narodowościowe], o "pojmańcach" i robotnikach przybyłych,
zbierając pokrzywy w ogrodzie mojej gospodyni zainteresowała się, jak mi...
Brak karty 12/2 i 12/4
13
8.5.1948
BRAK DANYCH
50-52
komendant posterunku M.O.
[posterunek MO, stosunki narodowościowe]
rozmowa przypadkowa
14
16.5. 1948
Pomianowska Wanda
53-56
lat ok. 20, pracuje w Stronnictwie Ludowym (Woj. Kom. Wyk. W Olsztynie)
wiadomości o historii wsi, stosunek ludności do udziału w życiu społecznym...
rozmowa przeprowadzona w samochodzie w Barczewie w drodze na obchód święta...
15
16.5.1948
Pomianowska Wanda
57-59
ok. 45 l, inżynier - rolnik, pracuje w Urzędzie Wojewódzkim Olsztynie
możliwości nawiązania kontaktu z Warmiakami, skład urzędniczy,
rozmowa przeprowadzona na placu w Olsztynie
17
16.5.1948
Pomianowska Wanda
60-63
właściciel młyna w Pajtunach i gospodarstwa ok. 60h.
warunki gospodarcze po wojnie, życie przed wojną i obecnie, stosunek do...
rozmowa przeprowadzona na zabawie w Purdzie
19
18.5.1948
Pomianowska Wanda, Józefowicz Zofia
64-71
lat ok. 40, właścicielka niewielkiego gospodarstwa, na utrzymaniu rodziny
zwyczaje i obyczaje, stosunki gospodarcze przed i w czasie wojny, stosunek...
rozmowa przeprowadzona w domu, po obiedzie
20
18.5.1948
Pomianowska Wanda, Józefowicz Zofia
72-75
sołtys wsi Purda
sprawy gospodarcze dawniej i dziś,
rozmowa przeprowadzona podczas opracowywania kartoteki gospodarstw
21
18.5.1948
Wojciechowska Jolanta
76-85
pełniąca funkcję nauczycielki w miejscowej szkole
krótka charakterystyka, [obserwacja syna], opinia o dzieciach i o...
rozmowa przeprowadzona w domu nauczycielki przy szkole
23
18.5.1948
Duszyńska Aurelia, Malewska Danuta
86-92
kierownik spółdzielni samopomoc chłopska
spółdzielnia w Purdzie, stosunek do Warmiaków [stosunki narodowościowe,...
BRAK DANYCH
25
18.5.1948
Grószczyk Wanda, Wojciechowska Jolanta
93-105
wiek:83 lata, stolarz, pierwszy sołtys po wojnie
z przeszłości wsi, rodzina Falkowskiego, kogo nazywacie Warmiakiem?...
wizyta zamówiona poprzedniego dnia
Brak kart 25/6 - 25/10, 25/13, 25/16; zaś karta 25/12 opisana jest dwukrotnie
27
19.5.1948
Malewska Danuta, Wojciechowska Jolanta
106-109
gospodyni, wdowa, mająca 10 ha ziemi
krótka charakterystyka, przed frontem, działania wojenne - front,
rozmowa nieoficjalna w mieszkaniu rozmówczyni
28
19.5.1948
Duszyńska Aurelia, Malewska Danuta
110-112
kierownik szkoły powszechnej w Purdzie, przybył we wrześniu 1946 r.
[ stan szkoły, własne losy, specyfika pracy nauczyciela, porównanie z...
rozmowa przeprowadzona przez A. Duszyńską, D. Malewską
brak karty 28/2
29
16-19.5.1948
Grószczyk Wanda, Duszyńska Aurelia
113-137
rodzice i 4 córki
Polska szkoła w Purdzie [polskie czasopisma, zapisy uroczystości, sytuacja...
rozmowy przeprowadzone głównie w czasie Zielonych Świąt
brak karty 29/7, 29/17, 29/24
30
20.5.1948
Grószczyk Wanda, Duszyńska Aurelia
138-142
małżeństwo, przeżycia wojenne, stan majątkowy
rozmowa przy zakupie mleka
TECZKA 2
Numer wywiadu nadany przez badaczy
Data przeprowadzenia wywiadu
Nazwisko i imię badacza
Strony wg. skanów
Skrócony opis rozmówcy sporządzony przez badacza
Opis wywiadu sporządzony przez badacza [zawartość wywiadu]
Opis sytuacji wywiadu
Uwagi
1
skan okładki teczki zawierającej (wg. opisu) wywiady od 31 do 52, -...
31
20.5.1948
Malewska Danuta
2-3
Po wojnie jeździła do Warszawy, gdzie leżała w szpitalu. Dość dobrze...
nauka w czasie i po wojnie
Rozmowa przy okazji wspólnej drogi z Marcinkowa do Purdy
32
20.5.1948
Józefowicz Zofia, Grószczyk Wanda
4-8
BRAK DANYCH
o sobie i rodzinie, o własnym domu, pierwsi Polacy w Purdzie,
BRAK DANYCH
brak kart 32/3 - 32/4, 32/7, 32/8
33
19-20.5.1948
Pomianowska Wanda, Gruszczyk Wanda
10-38
urodzony w 1909 r.
życiorys
Wywiad spisany na propozycję Szafryny w jego domu.
Zmienna numeracja kart, np. dodatkowa karta 10a
34
19-20.5.1948
Grószczyk Wanda, Pomianowska Wanda
39-45
Lat 39, murarz, inwalida wojenny pracuje w Olsztynie , członek Związku...
stosunek do przybyszów, warunki gospodarcze dawniej a dziś, pomoc rządu...
rozmowa prowadzona w jego domu w dniach 19 i 20 .5…. , protokołowana od razu
brak kart 34/2, 34/8
35
21.5. 1948
Wojciechowska Jolanta, Malewska Danuta
46-64
B. działacz Związku Polaków
krótka charakterystyka, "Westfale", powrót do Purdy, Ruch Polski,...
Rozmowa z podaniem celu wizyty prowadzona w mieszkaniu Flanca
podwójne numerowanie wybranych kart, brak karty 35/18
36
21.5.1948
Wojciechowska Jolanta
65-66
Lat 11, chodzi do 4 klasy, ma matkę, która pierze i zarabia, ale jeździ w...
rozmowy z dziećmi [szkoła, nauka]
Rozmowa podczas robienia "portretu"
37
21.5.1948
Wojciechowska Jolanta
67-70
Lat 11, mieszka od urodzenia w Purdzie, ma starsze rodzeństwo, chodzi do...
[nauka w szkole, życie codzienne]
Rozmowa podczas robienia portretu
38
22.5.1948
Wojciechowska Jolanta
71-76
Pełniąca funkcje ochroniarki w Ochronce w Purdzie
ochronka w Purdzie, zabawy, dziecko "przybysz", sposób zabawy, stosunek...
Rozmowa podczas odwiedzenia ochronki
39
22.5.1948
Wojciechowska Jolanta
77-92
Pełniący funkcje kierownika klasowej szkoły w Purdzie, z zawodu nauczyciel...
szkoła w Purdzie, biblioteka, krótka charakterystyka, stan szkoły,...
Szereg rozmów przeprowadzonych w różnych okolicznościach (rozmowy...
40
22.5.1948
Wojciechowska Jolanta
93-99
pełniąca funkcje woźnej w wsi Purda
krótka charakterystyka, życie obecne, wnuki Brzozowskiej, kościół, mowa,...
Rozmowa nieoficjalna przeprowadzona w mieszkaniu Brzozowskiej
41
22.5.1948
Wojciechowska Jolanta
100-108
Lat 13, uczennica 6 klasy szkoły w Purdzie
krótka charakterystyka, dzieciństwo, szkoła niemiecka, dawniej, "po...
Rozmowa podczas malowania jej podobizny
Dwie dodatkowe karty oznaczone jako 41/0
42
22.5.1948
Wojciechowska Jolanta
109-110
Lat 13, uczennica 6 klasy szkoły w Purdzie
[stosunek do języka polskiego, do Polski]
Rozmowa przeprowadzona podczas malowania jej
44
23.5.1948
Górszczyk Wanda, Józefowicz Zofia
111-117
BRAK DANYCH
Warmiacy i Mazurzy, Wrażenia o Polsce i Polakach
Rozmowa.. W domu Orłowskiego
brak kart 44/2 - 44/9 i 44/15
45
23.5.1948
Józefowicz Zofia, Grószczyk Wanda
118-127
BRAK DANYCH
o gospodarce za czasów niemieckich, konflikt z osadnikiem, o osadnikach,...
BRAK DANYCH
46
23.5.1948
Józefowicz Zofia, Grószczyk Wanda
128-131
BRAK DANYCH
Warmiacy a Mazurzy, o swojej rodzinie,
BRAK DANYCH
brak karty 46/3
49
22.5.1948
Grószczyk Wanda, Pomianowska Wanda
132-135
Lat 87 Najstarszy człowiek w Groszkach,
[życiorys]
Rozmowa przeprowadzona w jego domu podczas wycieczki całej grupy do Groszków
brak karty 49/4
50
24.5.1948
Grószczyk Wanda, Malewska Danuta
136-145
Przybył do Purdy w 1946 r. Początkowo był milicjantem, od kilku miesięcy...
Z działalności posterunku Milicji w Purdzie, stosunek do Warmiaków
Rozmowa na posterunku podczas dokonania formalności na komisariacie
51
24.5.1948
Malewska Danuta, Wojciechowska Jolanta
146-148
Lat 25, Niemka - repatriantka z Tylicy…
Życie w Tylży - rodzina, życie w Purdzie
Rozmowa przeprowadzona w domu H.H. częściowo w języku niemieckim [badacz...
TECZKA 3
Numer wywiadu nadany przez badaczy
Data przeprowadzenia wywiadu
Nazwisko i imię badacza
Strony wg. skanów
Skrócony opis rozmówcy sporządzony przez badacza
Opis wywiadu sporządzony przez badacza [zawartość wywiadu]
Opis sytuacji wywiadu
Uwagi
1
skan okładki teczki zawierającej (wg. opisu) wywiady od 52-74
52
24.5.1948
Wojciechowska Jolanta
2-5
gospodyni , ma 2 ha ziemi
krótka charakterystyka, "za Niemców a dziś",
Rozmowa przeprowadzona w mieszkaniu Lobertowej
Brak karty 52/4
53
24.5.1948
Malewska Danuta, Wojciechowska Jolanta
6-10
żona b. członka Związku Polaków
krótka charakterystyka, historia rodziny, pojęcie o Mazurach
Rozmowa przeprowadzona w oczekiwaniu na Preiłowskiego, którego nie było w...
Brak karty 53/4-5
54
18-24.5.1948
Wojciechowska Jolanta
11-23
gospodyni na 1,5 ha ziemi
krótka charakterystyka, życie w Purdzie przed frontem, po froncie,...
Kilka rozmów przeprowadzonych w mieszkaniu Sikorskiej
56
24.5.1948
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
24-27
lat 65, sołtys gromady Wygoda, dawny działacz Zw. Polaków w Niemczech
informacje o stukach we wsi Wygoda, wspomnienia z przeszłości,
Rozmowa przeprowadzona podczas wycieczki do Kaborna i Wygody w celu...
57
25.5.1948
Wojciechowska Jolanta
28-33
lat 12, uczennica 5 klasy
krótka charakterystyka, szkoła, dawniej a dziś,
Rozmowa podczas malowania jej portretu , na łące w otoczeniu innych dzieci
58
25.5.1948
BRAK DANYCH
34-43
właściciel gospodarstwa 30 ha i "Zapurdskiego młyna"
warunki bezpieczeństwa,
Rozmowa przeprowadzona w czasie wycieczki całej grupy do młyna,...
Brak kart 58/6, 58/11
60
25.5.1948
Józefowicz Zofia
44-48
zam. w Giławach, członek Zw. Polaków, "mąż zaufania" w okresie plebiscytu
o związku Polaków w Giławach, Sławiński, pojęcie "Warmiak i Polak", uwagi...
Rozmowa na drodze z Giławy do Purdy, zagadnięta przez Sław. pracującego...
61
BRAK DANYCH
Józefowicz Zofia
49-54
BRAK DANYCH
wiadomości o Purdzie, pogląd na hitleryzm, stosunek do rządu Polski Ludowej,
BRAK DANYCH
Brak kart 61/1, 61/5, 61/8-9
62
26.5.1948
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
55-69
właściciel gospodarstwa rolnego
Jak wyglądał plebiscyt na Warmii, z dziejów walki o szkołę polską, rola...
Rozmowa przeprowadzona w domu Weinerta
Brak kart 62/9, 62/11, 62/14, 62/17, 62/19-21
63
26.5.1948
Malewska Danuta, Wojciechowska Jolanta
70-73
lat 22, przed wojna pracowała w sklepie w Purdzie jako ekspedientka
przeżycia wojenne i powojenne, życie w czasie i po wojnie, stosunek do...
Rozmowa przeprowadzona u nas w domu, z okazji odwiedzin Ł.S.)
64
26.5.1948
Malewska Danuta, Wojciechowska Jolanta
74-76
lat ok. 45, bezrolna, żona i matka robotnika
rodzina, stosunek do przybyszów,
Wywiad przeprowadzony z okazji odwiedzin.
65
26.5.1948
Wojciechowska Jolanta
77-78
lat 12, uczennica 5 klasy szkoły w Purdzie
B. krótka rozmowa
66
26.5.1948
Józefowicz Zofia
79-83
osadnik spod Ciechanowa, l. ok. 35, osadnik ma 18 ha dawniej 4 ha
stosunek do Mazurów i Warmiaków, o sobie,
Rozmowa na drodze z Ryska do Giław. Zapytany o drogę chętnie zaczął mówić,...
67
27.5.1948
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
84-85
BRAK DANYCH
[o uroczystościach Bożego Ciała]
Rozmowa przeprowadzona w domu Kenboka
brak karty 67/2
68
26-27.5.1948
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
86-112
ojciec emeryt, b. robotnik, dwóch synów: listonosz w Purdzie, szofer na...
Karwacka, polska szkoła, partie polityczne, organizacja H.J. , do wojska...
Rozmowy przeprowadzone w domu u Karwackich
brak kart 68/10, 68/22
69
20.5.1948 i 27.5.1948
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
113-124
właściciele dobrze zagospodarowanego gospodarstwa
wspomnienia z niemieckiej szkoły, pochodzenie rodziny, język czterech...
Rozmowy przeprowadzone w domu u Kenboków i w domu Cynka
brak karty 69/8
70
28.5.1948
Pomianowska Wanda, Józefowicz Zofia
125-127
ur. Ok. 1884, niewidomy (wypadek w fabryce)
Pojęcie Warmiak", Stosunek do przesiedlania, postawa wobec nowych Warmiaków,
BRAK DANYCH
brak kart 70/2-7
72
28.5.1948
Pomianowska Wanda, Józefowicz Zofia
128-132
78 lat, właściciel gospodarstwa rolnego, b. Prezes koła Związku Polaków w...
Z rozwoju przestrzennego wsi, uprawa roli, mechanizacja, budownictwo,...
Rozmowa przeprowadzona na polu przy omawianiu śladów stuków
73
28.5.1948
Pomianowska Wanda
133-137
lat 76, właściciel dobrze utrzymanego gospodarstwa "na plonie"
Pochodzenie rodziny, język nabożeństw, w stosunku do Hitlera, o Niemcach,...
Rozmowa przeprowadzona w domu Hahna
74
28.5.1948
Górszczyk Wanda
138-144
urodził się w Purdzie….
uprawa roli, [życiorys], maszyny rolnicze, spółdzielczość,
Rozmowa odbyła się w domu ojca Hana
brak karty72/2
TECZKA 4
Numer wywiadu nadany przez badaczy
Data przeprowadzenia wywiadu
Nazwisko i imię badacza
Strony wg. skanów
Skrócony opis rozmówcy sporządzony przez badacza
Opis wywiadu sporządzony przez badacza [zawartość wywiadu]
Opis sytuacji wywiadu
Uwagi
1
skan okładki teczki zawierającej (wg. opisu) wywiady od 75 - 84
75
29,30.06. 1948, 4.07.1948
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
2-25
Kensbok Maria, wiek 31 lat, Kensbok Anna, wiek 27 lat
wychowanie i dokształcanie, szkoły polskie w powiecie olsztyńskim,...
Rozmowy były prowadzone w atmosferze przyjacielskiej w domu Kensboków, u...
brak karty 75/12
76
01.07.1948, 12.07.1948
Wojciechowska Jolanta
26-60
lat 82, b. działacz w Zw. Polaków , z zawodu stolarz
co pamięta Falkowski o pierwszej szkole w Purdzie, co pamięta Falkowski o...
Rozmowa przeprowadzona w mieszkaniu Falkowskiego
brak kart 76/3-4, 76/ 6 lub 7, 76/36
80
2 - 12.05 1948
Wojciechowska Jolanta
61-66
lat 52, ma 12 ha ziemi, która leży ugorem...
zajęcia dziecka, stosunek Warmiaków do narodów obcych, pojęcie o świecie...
Szereg rozmów i spostrzeżeń o różnych porach dnia, w różnych...
81
1.06.1948
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
67-75
b. prezes Zw. Polaków w Niemczech na okręg Warmiński
Granica między Warmią i Mazurami, o plebiscycie, organizacje niemieckie na...
Rozmowa przeprowadzona w biurze CZS
brak kart 81/2, 81/4-5
82
01.06.1948?
Górszczyk Wanda, Pomianowska Wanda
76 - 81
b. dyrektor gimnazjum polskiego…
Różne stopnie uświadomienia narodowego, działacze organizacji niemieckich,...
Rozmowa przeprowadzona w kuratorium w Olsztynie
TECZKA 5
Numer wywiadu nadany przez badaczy
Data przeprowadzenia wywiadu
Nazwisko i imię badacza
Strony wg. skanów
Skrócony opis rozmówcy sporządzony przez badacza
Opis wywiadu sporządzony przez badacza [zawartość wywiadu]
Opis sytuacji wywiadu
Uwagi
skan okładki teczki zawierającej (wg. opisu) wywiady od 85 - 94
85
2-13.07.1948
Wojciechowska Jolanta
2-48
b. działacz Zw. Polaków, niewidomy od 21 roku życia
dawna nauka, hitlerowskie czasy, odprawianie nabożeństw, sprawy kościoła,...
Rozmowa w mieszkaniu u Flanca
brak kart 85/4-5, 85/9-11, 85/14,85/39
86
BRAK DANYCH
Malewska Danuta
49-57
BRAK DANYCH
polska szkoła, pacierz wieczorny, Mazurzy Warmiacy, Der Deutsche Orden,
BRAK DANYCH
brak kart 86/1, 86/6-8, 86/10, pomyłki w numeracji kolejnych stron wywiadu
87
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
55-56
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
brak kart 87/1-3, 87/5-12
88
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
57
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
brak kart 88/1-3
89
3.06.1948
Grószczyk Wanda, Pomianowska Wanda
58-66
Poetka warmińska, działaczka Zw. Polaków
I świetlica w Purdzie, Towarzystwo Kobiet w Purdzie, Towarzystwo...
Rozmowa przeprowadzona w kuratorium w Olsztynie
być może Maria Zientara-Malewska, brak kart 89/2, 89/6-7, 89/10
90
7.07.1948
Wojciechowska Jolanta
67-76
lat 30 , szewc z zawodu, kołodziej, inwalida z zawodu
[wychowanie, szkoła, życie codzienne] Mazury a Warmia,
Rozmowa przeprowadzona w mieszkaniu Baczewskiego, przy współudziale ojca jego
94
10.07.1948
Wojciechowska Jolanta
77-101
Mieszka wraz z matką "na plonie", zarabia reperując buty...
opinia o księdzu, opinia o Polakach zza Buga,[ tańce, zwyczaje ludowe,...
Rozmowa w domu u Trzeszcza
obszerny opis sytuacji wywiadu i sytuacji rozmówcy, brak kart 94/4-8.94/28
95
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
102-132
Nauczyciel szkoły polskiej w Purdzie
Demonstracje Hitlerowców wobec Polaków, przywódcy hitlerowscy na terenie...
BRAK DANYCH
brak kart 95/6, 95/16-17
96
14.07.1948
Grószczyk Wanda, Pomianowska Wanda
133-140
lat 30, kierownik szkoły rolniczej dwuletniej w Ramsowie, przybysz z...
organizacja szkoły rolniczej, [młodzież], wzorowe gospodarstwo rolne,...
Rozmowa przeprowadzona w Ramsowie…
NIE DOTYCZY
NIE DOTYCZY
141
NIE DOTYCZY
NIE DOTYCZY
NIE DOTYCZY
Notatki badaczy
97
8.07.1948
Pomianowska Wanda
142-144
lat 58,
Warmiacy i Polacy, Warmiacy i Mazurzy, o spółdzielczości, o kapitalistach...
Rozmowa przeprowadzona w domu Brzozowskiej z okazji spisywania legend...
99
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
145-151
BRAK DANYCH
Szkoły polskie w czasach niemieckich, polskie szkoły świetlicowe w czasach...
BRAK DANYCH
brak kart 99/1, 99/6
TECZKA 6
Numer wywiadu nadany przez badaczy
Data przeprowadzenia wywiadu
Nazwisko i imię badacza
Strony wg. skanów
Skrócony opis rozmówcy sporządzony przez badacza
Opis wywiadu sporządzony przez badacza [zawartość wywiadu]
Opis sytuacji wywiadu
Uwagi
1
skan okładki teczki zawierającej (wg. opisu) wywiady od 100 - 135...
Ks
Górszczyk Wanda
2
NIE DOTYCZY
NIE DOTYCZY
NIE DOTYCZY
notatki z książki Żoroszewski Witold, Rozmowy o języku, Radiowy Instytut...
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
3-4
1903 r. Urodzona w Purdzie
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
103
6.07.1949
Górszczyk Wanda, Judycka Aldona, Szacki Jerzy, Wacław Makarczyk
5-15
lat ok. 68, córka bogacza wiejskiego pochodzi ze wsi Biskupiec…
Stosunki społeczne w Purdzie, wartościowanie społeczne, praca u gburów,...
Rozmowa odbyła się w domu Kensboków
104
6.07.1949
BRAK DANYCH
16-24
BRAK DANYCH
struktura i charakterystyka społeczna, możność kształcenia dzieci,...
BRAK DANYCH
Brak kart 104/1, 104/6
105
6.07.1949
Górszczyk Wanda, Duszyńska Aurelia, Judycka Aldona
25-29
z domu Dulisz, urodzona w 1874 pochodzi z Purdy…
[sytuacja rozmówczyni, dawniej a dziś],
Rozmowa odbywała się w domu Kincelowej
106
6.07.1949
Górszczyk Wanda, Duszyńska Aurelia
30-35
urodzona w Purdzie w 1871 r.,…
[sytuacja rodzinna rozmówczyni, praca, sytuacja materialna,
Rozmowa odbywała się w domu Samselki
107
6.07.1949
Szacki Jerzy, Makarczyk Wacław
36-39
siodlarz, właściciel warsztatu
gburzy i parobcy, rządy Hitlera, stosunek do pracy niewolniczej
w warsztacie Philipa
108
7.07.1949
Szacki Jerzy, Makarczyk Wacław
40-46
stolarz, właściciel warsztatu, członek Zw. Polaków w Niemczech
pożyczki, praca u gburów, Hitler, rodzina, stosunki społeczne, ubranie,...
w warsztacie Falkowskiego
109
8.07.1949
Szacki Jerzy, Makarczyk Wacław
47-55
kowal, inwalida w Purdzie od 1917 r.
plebiscyt, warunki materialne, Warmiacy i Mazurzy, zabawy, nauka,...
Rozmowa w mieszkaniu Flanca
110
7.07.1949
Górszczyk Wanda, Judycka Aldona
56-59
lat 15 , ukończyła 6 klas miejscowej szkoły
[charakterystyka rozmówcy,
BRAK DANYCH
111
7.07.1949
Górszczyk Wanda, Judycka Aldona
60-66
jedna z najbiedniejszych we wsi nie pamięta prawie nic… córka Szulcowej Klara
[charakterystyka rozmówcy, Olsztyn, losy rozmówczyni]
BRAK DANYCH
112
7.07.1949
Górszczyk Wanda, Judycka Aldona
67-70
jedna z najuboższych w Purdzie , lat 80…
[charakterystyka rozmówczyni, jej sytuacja rodzinna,
BRAK DANYCH
113
7.07.1949
Górszczyk Wanda, Judycka Aldona
71-76
jedna z najuboższych Purdy, słabo słyszy, niewiele pamięta
[charakterystyka rozmówczyni, jej sytuacja rodzinna, wyżywienie, praca,
BRAK DANYCH
114
8.07.1949
Górszczyk Wanda, Duszyńska Aurelia, Judycka Aldona
77-81
ur.1920, kur. Pocztowy
[1939 r., stosunek do Hitlera, sytuacja po wojnie,
rozmowa odbyła się w domu Kensboków, do którego rozmówcę zaproszono
115
7.07.1949
Górszczyk Wanda, Judycka Aldona, Szacki Jerzy, Wacław Makarczyk
82-102
BRAK DANYCH
Gazeta Olsztyńska, [stronnictwa polityczne, plebiscyt, Żydzi, separacja...
Rozmowa odbyła się w domu Weinerta
116
7.07.1949
Pomianowska Wanda
103-109
lat 30 urodzona w Jackupen?
stosunki rodzinne, stopa życiowa, aktualne warunki życia i pracy rodziny...
Rozmowa prowadzona w domu M. Kuklik
117
8.07.1949
Pomianowska Wanda, Judycka Aldona
110-126
były sołtys gromady Purda
rok ubiegły a obecny, o separacji, warunki pracy u gburów, zarobki...
BRAK DANYCH
118
8.07.1949
Judycka Aldona
127-129
osadnik z Wileńszczyzny
[ocena nowego miejsca zamieszkania]
przeprowadzony wieczorem
119
9.07.1949
Duszyńska Aurelia, Judycka Aldona
130-136
l. 65 wdowa, gospodarstwo * ha
o swoim życiu, maszyny rolnicze, weselny i codzienny strój, [dziedziczenie,
BRAK DANYCH
120
9.07.1949
Szacki Jerzy, Makarczyk Wacław
137-142
lat 54, gbur - właściciel gospodarstwa przeszło 40 ha..
dziedziczenie ziemii, o historii wsi, maszyny rolnicze, wartościowanie...
Rozmowa w mieszkaniu Boczka
121
11.07.1949
Pomianowska Wanda, Szacki Jerzy
143-150
lat 55, właścicielka gospodarstwa o powierzchni 7 ha, mieszka w...
wybory sołtysa w Marcinkowie, po wyborach, o wójcie, podatki,...
BRAK DANYCH
122
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
151-157
BRAK DANYCH
[sytuacja gospodarcza, kolektywizacja, podatki, polityka, spółdzielczość,
BRAK DANYCH
Brak karty 122/1
123
11.07.1949
BRAK DANYCH
158-161
BRAK DANYCH
o członkach Zw. Polaków , {bogaci i biedni]
BRAK DANYCH
124
12.07.1949
Judycka Aldona, Szacki Jerzy
162-174
lat 40…wdowa, ..członek PZPR
Związek Polaków, stosunki społeczne, [stosunek do partii], opowiada o...
BRAK DANYCH
125
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
175-177
lat około czterdziestu
[o wykształceniu dzieci, "za Hitlera"]
BRAK DANYCH
126
12.07.1949
Judycka Aldona, Makarczyk Wacław
178-187
lat 55, gospodarstwo 40 ha
[dawniej i dziś, kształcenie dzieci, bogaci, "jak było za Hitlera?",...
BRAK DANYCH
128
BRAK DANYCH
Szacki Jerzy, Makarczyk Wacław
184-187
lat 64, żona robotnika
struktura społeczna, okres Hitlera, stosunek do rzeczywistości,
Rozmowy notowane po przeprowadzeniu każdorazowym w ciągu całego pobytu
129
13.07.1949
Makarczyk Wacław
188-190
lat 70, rolnik, gospodarz na 8 ha
struktura społeczna, nowa rzeczywistość
W domu Steffanów na plonie
Ten sam numer wywiadu - 129, nadany dwóm oddzielnym wywiadom.
129
13.07.1949
Makarczyk Wacław
191-193
lat 65, żona rolnika, gospodarstwo *ha
warunki bytu, struktura społeczna, okres Hitlera, stosunek do rzeczywistości
W domu Steffanów na plonie
Ten sam numer wywiadu - 129, nadany dwóm oddzielnym wywiadom.
130
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
194-195
BRAK DANYCH
[charakterystyka rozmówczyni, stosunki społeczne]
BRAK DANYCH
131
12.07.1949
Makarczyk Wacław, Judycka Aldona
196-197
lat 16, uczennica
[charakterystyka rozmówczyni]
W mieszkaniu Ziermanców
132
11.07.1949
Górszczyk Wanda, Szacki Jerzy
198-203
lat 21, młynarz, gbur, właściciel gospodarstwa 60 ha, młyna
dzieje posiadłości, [stosunek do robotników, "o Hitlerze"]
W domu Junanta w Pajtunach
133
10.07.1949
NIE DOTCZY
204-209
NIE DOTYCZY
NIE DOTYCZY
NIE DOTYCZY
Brak kart 133/1-3
134
11.07.1949
Górszczyk Wanda, Szacki Jerzy
210-212
lat 69
[charakterystyka rozmówcy, stosunki społeczne]
W zagrodzie Gronów
135
12.07.1949
Judycka Aldona, Makarczyk Wacław
213-215
robotnica
[charakterystyka rozmówcy, stosunki społeczne, "po wojnie"]
W mieszkaniu Sprungowej, dom dla robotników..
TECZKA 7
Numer nadany przez badaczy
Autor
strony wg. skanów
Uwagi
1
skan okładki teczki zatytuowanej "Kartoteka mieszkańców"
Meldunki 1-4
Wykaz osób przybyłych na stałe do wsi Purda Wielka
Malewska Danuta
2-5
Meldunki 5
SApis Niemców wysiedlonych ze wsi Purda Wielka
6
163-91
BRAK DANYCH
7-196
kartoteka [powstała na podstawie odpisów z ksiąg meldunkowych oraz...
TECZKA 8
Tytuł nadany przez badaczy
Nazwisko i imię rozmówcy/funkcja/opis zawartości
Data przeprowadzenia obseracji
Nazwisko i imię badacza
Strony wg. skanów
Skrócony opis rozmówcy/rozmówców sporządzony przez badacza
Opis sporządzony przez badacza [zawartość wywiadu]
Uwagi
ZAWARTOŚĆ TECZKI nr 8
1
Obserwacje i wywiady na temat zwyczajów i wierzeń
Obserwacje 1
Wrażenia z odpustu w św. Lipce
1-2.7.1948
Grószczyk Wanda
2-8
NIE DOTYCZY
Wrażenia z odpustu w św. Lipce
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
Obserwacje 2
Obserwacje w gminie
1.7.1948
Wojciechowska Jolanta
9-16
NIE DOTYCZY
ogólne wrażenia
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
Obserwacje 3
Obserwacja z zabawy w Purdzie
4.7.1948
Wojciechowska Jolanta
17-24
NIE DOTYCZY
obserwacje z zabawy
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
1?
Kazanie ks. Borowskiego
BRAK DANYCH
25-28
NIE DOTYCZY
Kazanie ks. Borowski
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
3?
kazanie ks. W. Szoty
BRAK DANYCH
29-30
NIE DOTYCZY
BRAK DANYCH
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
11?
Makerowa?
BRAK DANYCH
31-33
BRAK DANYCH
o urokach i odczynianiach czarów, egzorcyzmy
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
12?
kobiety różańcowe
BRAK DANYCH
34-39
BRAK DANYCH
objawienia, opętanie, czarownice, Kłobuk
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
8?
Baranowski
BRAK DANYCH
40-41
lat ok. 40
objawienia, opętanie, czarownice,
BRAK DANYCH
Rozmowa z ks. Wiktorem Szorty
BRAK DANYCH
42
BRAK DANYCH
Gietrzwałd
BRAK DANYCH
43 - 47
BRAK DANYCH
BRAK DANYCH
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
9?
Bem Jakub i córki
9.9.1949
48 - 57
najstarszy we wsi mężczyzna
[wypowiedzi dotyczące księdza], o wyświęcaniu diabła, wodzenie przez...
Brak kart 7-8/9
4?
[NAZWISKO SKREŚLONE]
BRAK DANYCH
58 - 63
l. 60 , mówi z głęboką wiarą o objawieniach
objawienia, egzorcyzmy, Kłobuk
Na s. 60 - informacje o zmarłym Augustynie Weichselu
TECZKA 9
Temat
Nazwisko i imię badacza
strony wg. skanów
Uwagi
ROZWÓJ GOSPODARCZY WSI I SPOŁECZNOSCI WIEJSKIEJ
BRAK DANYCH
1
skan okładki teczki zawierający opis jej zawartości
spis tematów poruszanych przez badaczy?
2
referat: Zagadnienia społeczno-gospodarcze wsi
Duszyńska Aurelia
3-73
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce. Brak stron...
referat: O źródłach, metodzie i zagadnieniach
BRAK DANYCH
74-119
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
notatki
BRAK DANYCH
120-124
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
wieś w 1845 r.
BRAK DANYCH
125-137
Kolejność stron zeskanowana zgodnie z uporządkowaniem w teczce
TECZKA 10
Numer nadany przez badaczy
strony wg. skanów
Uwagi
1
skan okładki teczki zawierającej (wg. opisu) wywiady od 1 do 106. Teczka...
1-106
2-288
Brak informacji o rodzinach oznaczonych w ewidencji numerami 91-104.

Bibliografia

1. Przeszłość zapamiętana. Narracje z pogranicza. Materiały pomocnicze do analizy polsko-niemieckich stosunków narodowościowych na przykładzie warmińskiej wsi Purda Wielka, red. r. Traba, A. Sakson, Borussia, Olsztyn 2007.
2. Purda 1900–2006. Portret wsi, red. M. Kardach i E. Traba, Borussia, Olsztyn 2008.
3. Marcin Tujdowski, Purda Duża. Studium tożsamości i pamięci polsko-niemieckiego pogranicza, Przegląd Zachodni, 01/2006, s. 217-218.
4. Studia i analizy z badań 1948-1949 i 2005-2006, red. R. Traba, H. Orłowski, w serii: Historia i pamięć polsko-niemieckiego pogranicza. Warmińska Purda , Wydawnictwo Wspólnoty Kulturowej Borussia. (w przygotowaniu)
5. Naukowcy wzięli pod lupę warmińską wieś
http://www.olsztyn.com.pl/wiadomosc,2749,naukowcy-wzieli-pod-lupe-warminska-wies.html
6. Historia według mieszkańców Purdy, Gazeta Wyborcza,
http://www.archiwum.wyborcza.pl/Archiwum/1,0,5039661,20080212OL-DLO,Historia_wedlug_mieszkancow_Purdy,.html

Powrót