Katalog

Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości (badania Andrzeja Szpocińskiego z 2003 r.)

Kolekcja zawiera materiały z jakościowej części badania „Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości”, prowadzonego przez zespół pod kierownictwem Andrzeja Szpocińckiego w Instytucie Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk (ISP PAN). Badanie zostało zrealizowane przez Instytut Badania Opinii i Rynku Pentor na zlecenie ISP PAN, pomiędzy czerwcem a wrześniem 2003 roku, w ramach grantu przyznanego przez Komitet Badań Naukowych.

Na zbiór składają się uporządkowane tematycznie transkrypcje zapisów 11 dyskusji grupowych, trwających przeciętnie 2,5 godziny, przeprowadzonych w 6 dużych miastach (Katowice, Warszawa, Poznań, Białystok, Wrocław, Gdańsk). Udział w badaniu wzięły osoby zainteresowane historią, z wykształceniem średnim lub wyższym, kobiety i mężczyźni (około 50:50%), w wieku 18-65 lat (3 grupy pokoleniowe). Zapisy tych dyskusji znajdują się w folderze WSPP_1. Dyskusje grupowe były podstawą badań ilościowych, przeprowadzonych w listopadzie i grudniu 2003 r. (ogólnopolska, losowo dobrana próba mieszkańców wieku powyżej 18 lat (N=800), nadreprezentacja: 200 wywiadów na ogólnopolskiej, losowo dobranej próbie mieszkańców Polski posiadających wykształcenie wyższe). Zagregowane dane z tych badań zawarto w folderach: WSPP_2 i WSPP_3.

Na zbiór składają się dane będące podstawą jednego z największych i najbardziej kompleksowych ilościowych badań nad pamięcią, jakie zrealizowano w Polsce po 1989 roku. Ich autorzy, zajmujący się wcześniej tematyką pamięci przeszłości i „żywej historii” – Barbara Szacka, Andrzej Szpociński, Piotr Kwiatkowski; w części jakościowej zebrali dane dotyczące m.in. regionalnego zróżnicowania postaw wobec przeszłości, kwestii dotyczących źródeł wiedzy historycznej, rodzinnej pamięci przeszłości, stosunku do wybranych okresów historycznych, postaci i symboli. Pozyskany materiał stał się podstawą kluczowych dla tematyki publikacji (m.in. Szpociński 2005, Szacka 2006, Szpociński, Kwiatkowski 2006, Kwiatkowski 2008).

Dane zebrane w ramach tego zbioru pozwalają m.in. na analizy regionalnych zróżnicowań stosunku do przeszłości, lokalnej specyfiki odniesień do historii narodowej, ale też recepcji odgórnie konstruowanych narracji w różnych regionach kraju, a nawet – ze względu na porównywalność pozyskanych wyników z wynikami innych badań dotyczących podobnej tematyki*  – ich zmienności w czasie. Dane te mogą być także istotnym elementem analiz dotyczących metodologii i historii badań społecznych. Zrealizowany projekt był podstawą kolejnych przedsięwzięć badawczych (np. Kwiatkowski i in. 2010).

Instytucja finansująca badania (program grantowy): KBN 2 H02E 038 24
Imię i nazwisko kierownika projektu: Andrzej Szpociński
Instytucja realizująca projekt grantowy: Instytut Studiów Politycznych Polskiej Akademii Nauk

*Szacka B., Sawisz A. 1990, Czas przeszły i pamięć społeczna, IS UW, Warszawa.

Bibliografia

Kwiatkowski Piotr T. 2008,  Pamięć zbiorowa społeczeństwa polskiego w okresie transformacji, Warszawa: Scholar. 

Szacka B. 2006, Czas przeszły - pamięć - mit, Warszawa: Scholar.

Szpociński A. (red.) 2005, Wobec przeszłości. Pamięć przeszłości jako element kultury współczesnej, Warszawa: Instytut im. Adama Mickiewicza. 

Szpociński A., Kwiatkowski P.T. 2006, Przeszłość jako przedmiot przekazu, Warszawa: Scholar. 

Kwiatkowski P.T., Nijakowski L. M., Szacka B., Szpociński A. 2010, Między codziennością a wielką historią. Druga wojna światowa w pamięci społeczeństwa polskiego, Warszawa- Gdańsk: Scholar.

Wzór cytowania zbioru:

Szpociński, Andrzej. 2018. Współczesne społeczeństwo polskie wobec przeszłości: kolekcja zapisów dyskusji grupowych. Warszawa: Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk.

Powrót